Sáng kiến Khoa học 2026 do Báo VnExpress phối hợp cùng Cục Sở hữu trí tuệ tổ chức, dưới sự chỉ đạo của Bộ Khoa học và Công nghệ. Với chủ đề “Gieo mầm công nghệ, gặt tương lai xanh”, cuộc thi năm nay hướng đến các nhà khoa học tại viện nghiên cứu, trường đại học cũng như những nhà sáng chế không chuyên trên cả nước.

Điểm mới của mùa giải năm nay là không giới hạn lĩnh vực nghiên cứu. Các sản phẩm, ứng dụng tham dự có thể đang trong giai đoạn thử nghiệm hoặc đã được đưa vào sử dụng thực tế; có thể đã đăng ký sở hữu trí tuệ hoặc chưa. Ban tổ chức cũng chấp nhận các sản phẩm từng tham gia những giải thưởng khác.

Hội đồng chuyên môn sẽ đánh giá ý tưởng và sản phẩm dựa trên năm tiêu chí chính: tính sáng tạo và đổi mới, công nghệ phù hợp với điều kiện Việt Nam; khả năng ứng dụng và triển khai; hiệu quả thực tế; tiềm năng phát triển; và tác động đối với cộng đồng.

Cuộc thi được chia thành ba nhóm đối tượng. Nhóm thứ nhất gồm các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và sáng chế chuyên sâu với các công trình, sản phẩm đã hoặc đang triển khai. Nhóm thứ hai dành cho tác giả không chuyên như học sinh, sinh viên hoặc cá nhân đam mê khoa học. Nhóm thứ ba là các doanh nghiệp có đầu tư cho hoạt động nghiên cứu – phát triển, tạo ra sản phẩm hoặc giải pháp công nghệ phục vụ sản xuất – kinh doanh và cộng đồng.

Tổng giá trị giải thưởng năm nay gần một tỷ đồng. Hai nhóm đầu mỗi nhóm có ba giải, trong đó giải cao nhất trị giá 100 triệu đồng. Nhóm doanh nghiệp có năm giải, là các gói quyền lợi truyền thông trên VnExpress trị giá 100 triệu đồng. Ngoài giải thưởng, các dự án đoạt giải còn được hỗ trợ truyền thông, kết nối với nhà đầu tư, chuyên gia sở hữu trí tuệ và tham gia các chương trình đồng hành nhằm thúc đẩy quá trình hiện thực hóa, thương mại hóa sản phẩm.

Cuộc thi diễn ra qua nhiều vòng, kết hợp đánh giá chuyên môn và bình chọn của độc giả. Sau giai đoạn nhận hồ sơ, các dự án sẽ bước vào vòng sơ loại trực tuyến với kết quả dựa trên chấm điểm của hội đồng giám khảo và bình chọn của độc giả VnExpress. Những dự án nổi bật sẽ vào chung kết, thuyết trình trực tiếp hoặc trực tuyến trước hội đồng chuyên môn. Lễ trao giải dự kiến tổ chức vào tháng 5 tại Hà Nội.

Được triển khai từ năm 2022, Sáng kiến Khoa học dần trở thành kênh phát hiện và lan tỏa các sáng kiến khoa học – công nghệ tại Việt Nam. Việc có sự tham gia của Cục Sở hữu trí tuệ năm nay được kỳ vọng giúp tăng cường gắn kết giữa hoạt động nghiên cứu, bảo hộ tài sản trí tuệ và ứng dụng thực tiễn.

Cuộc thi nhận hồ sơ hoàn toàn theo hình thức trực tuyến, mở cổng từ 9/2 đến 30/3.

Toàn bộ tiền giải thưởng do Quỹ Hy vọng (Hope Foundation) tài trợ. Đây là quỹ xã hội hoạt động vì cộng đồng, không vì lợi nhuận, do Báo VnExpress và Công ty cổ phần FPT vận hành. Quỹ hướng tới thúc đẩy công nghệ thông tin, phát triển tri thức bền vững và kết nối nguồn lực xã hội vì một cộng đồng bình đẳng, tiến bộ; đồng thời kỳ vọng qua cuộc thi sẽ khuyến khích nhiều sáng kiến công nghệ của người trẻ được ứng dụng rộng rãi trong đời sống.