Đội ngũ của Tổng thống Pháp ngày 18/1 cho biết ông Emmanuel Macron sẽ đề nghị EU sử dụng công cụ chống cưỡng ép (Anti-Coercion Instrument – ACI) nếu Mỹ áp thuế với loạt nước châu Âu vì vấn đề Greenland.

Có hiệu lực từ cuối năm 2023 và được mệnh danh là “bazooka thương mại”, ACI là công cụ trả đũa thương mại mạnh mẽ nhất của EU và đến nay chưa từng được kích hoạt.

Công cụ này được thiết kế chủ yếu nhằm mục đích răn đe, song có thể được sử dụng để đáp trả các hành động cưỡng ép có chủ đích từ bên thứ ba, đặc biệt là những quốc gia dùng biện pháp thương mại nhằm gây sức ép lên chính sách của EU hoặc các nước thành viên.

Các biện pháp trả đũa trong khuôn khổ ACI có thể bao gồm áp thuế quan, tăng thuế đối với các công ty công nghệ, hạn chế đầu tư vào EU, thu hẹp quyền tiếp cận một số phân khúc thị trường hoặc cấm tham gia đấu thầu các hợp đồng công tại châu Âu.

Pháp là một trong những quốc gia châu Âu phản ứng gay gắt nhất trước ý tưởng kiểm soát Greenland của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trong cuộc phỏng vấn với tờ Berliner Zeitung ngày 16/1, bà Clémence Guetté, Phó Chủ tịch Quốc hội Pháp, cho biết một dự thảo nghị quyết đã được soạn thảo nhằm đề xuất Pháp rút khỏi NATO, trong bối cảnh bất đồng với chính sách Mỹ ngày càng gia tăng.

Theo bà Guetté, nghị sĩ thuộc đảng cánh tả Nước Pháp Bất khuất, các cuộc thảo luận về việc rời NATO đã diễn ra từ lâu, song hiện trở nên “đặc biệt cấp bách”. Bà cho rằng tư cách thành viên NATO tạo ra rủi ro cao cho Pháp, trong đó có nguy cơ bị cuốn vào các xung đột đi ngược lợi ích, nguyên tắc quốc gia và cam kết quốc tế của Paris. Tổng thống Macron chưa bình luận về phát biểu này.

Cùng ngày 18/1, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni – người có quan hệ tốt với Tổng thống Trump – cho biết đã nói với lãnh đạo Mỹ rằng việc trừng phạt kinh tế châu Âu là “sai lầm”. Tuy nhiên, bà cũng tìm cách giảm nhẹ căng thẳng khi cho rằng hai bên có thể đã hiểu lầm hoặc giao tiếp chưa đầy đủ về vấn đề Greenland. Theo bà Meloni, NATO cần đóng vai trò chủ động hơn trong cuộc khủng hoảng đang leo thang.

Tại Anh, Bộ trưởng Văn hóa Lisa Nandy cho biết Thủ tướng Keir Starmer dự kiến sẽ sớm thảo luận với Tổng thống Trump, đồng thời gọi lời đe dọa áp thuế từ Mỹ là “sai lầm” và mang tính phản tác dụng.

Trước đó, ngày 17/1, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp thuế 10% với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan kể từ ngày 1/2, trước khi nâng lên 25% từ đầu tháng 6. Biện pháp này sẽ được duy trì cho đến khi Mỹ đạt được thỏa thuận mua lại Greenland “một cách hoàn toàn và trọn vẹn”.

Tổng thống Mỹ gần đây liên tục khẳng định Washington cần kiểm soát Greenland – hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch – và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực, bất chấp sự phản đối của Copenhagen và nhiều nước châu Âu.

Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới, nằm giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, gần Bắc Mỹ, có dân số khoảng 57.000 người và diện tích 2,16 triệu km², rộng hơn Mexico và gấp hơn ba lần bang Texas của Mỹ. Với vị trí chiến lược trên tuyến đường ngắn nhất giữa Bắc Mỹ và châu Âu, cùng nguồn khoáng sản dồi dào chưa được khai thác, Greenland được xem là địa bàn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Washington.