Nỗ lực phục hồi cổ vật và di sản tại vùng đất Cố đô Huế: Hành trình tiếp nối và gìn giữ hồn cốt dân tộc

Phục hồi bảo vật quý tại Cố đô Huế: Đặt nguyên tắc tôn trọng yếu tố gốc lên hàng đầu

Một trong những thành tựu nổi bật trong công tác bảo tồn thời gian qua là việc phục chế thành công và đưa Bảo vật quốc gia - Ngai vàng triều Nguyễn - trở lại vị trí trang trọng tại Điện Thái Hòa, Đại Nội Huế. Là hiện vật độc bản mang giá trị vô giá về mặt lịch sử và văn hóa, được công nhận Bảo vật quốc gia từ năm 2016, Ngai vàng đòi hỏi một quy trình phục chế hết sức nghiêm ngặt và khoa học.

Để hồi sinh phần tay ngai bị tổn hại do thời gian, các chuyên gia đã tiến hành gắn kết tỉ mỉ 14 mảnh vỡ, xử lý triệt để tình trạng nấm mốc, mối mọt và bù đắp các vị trí khuyết thiếu bằng vật liệu tương thích. Đáng chú ý, để giữ trọn vẹn nét uy nghi trường tồn, các nghệ nhân đã sử dụng hoàn toàn chất liệu sơn ta và vàng thật theo đúng kỹ thuật sơn thếp truyền thống. Hội đồng chuyên môn đánh giá cao thành quả này bởi quá trình phục chế không làm phát sinh bất kỳ hoa văn hay chi tiết mới nào, đảm bảo tính chân xác lịch sử. 

Chia sẻ về quan điểm thực hiện, ông Ngô Văn Minh, Giám đốc Bảo tàng Cổ vật cung đình Huế khẳng định, yếu tố quan trọng và mang tính cốt lõi nhất chính là phục hồi giống nguyên bản, tuyệt đối không làm sai lệch hay ảnh hưởng đến giá trị, mỹ quan của hiện vật.

Song song với đó, công tác bảo quản các tác phẩm nghệ thuật tinh hoa như Tranh gương cung đình Huế cũng đang được thực hiện bài bản. Xuất hiện dưới thời vua Thiệu Trị vào khoảng năm 1845, dòng tranh xuất xứ từ Trung Quốc này mang giá trị thẩm mỹ vô cùng độc đáo. 

Bằng kỹ thuật vẽ ngược trên kính cùng nội dung phong phú, đặc biệt là những bức họa gắn với tập thơ "Thần kinh nhị thập cảnh" ca ngợi 20 thắng cảnh nổi tiếng của kinh đô, mỗi bức tranh là một di sản nghệ thuật tinh tế. Nhờ tuân thủ đúng quy định và có biện pháp khôi phục kịp thời, những bức tranh gương vẫn đang song hành cùng thời gian, tiếp tục tạo ấn tượng mạnh mẽ cho công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ và du khách thập phương khi đến chiêm ngưỡng.

Trùng tu bảo vật quốc gia: Đánh thức những công trình mang dấu ấn thời gian

Không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ các hiện vật nhỏ lẻ, công tác phục hồi di sản tại Huế còn được triển khai ở quy mô vĩ mô thông qua các dự án tu bổ kiến trúc cung đình. Hiện nay, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đang đẩy mạnh tiến độ trùng tu hàng loạt công trình trọng điểm trong quần thể di tích như: Thái Miếu, Điện Cần Chánh, Quốc Tử Giám, Văn Miếu, cùng nhiều hạng mục tôn tạo thuộc hệ thống Kinh thành Huế và các lăng tẩm uy nghi của vua Tự Đức, vua Minh Mạng.

Quan điểm xuyên suốt trong công tác trùng tu là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa nghiên cứu chuyên sâu và kỹ thuật hiện đại. Ông Phùng Văn Hoàng, Giám đốc Ban Quản lý dự án Di tích Cố đô Huế cho biết, quá trình thực hiện luôn dựa trên nền tảng nghiên cứu kỹ lưỡng về lịch sử, văn hóa gắn liền với kỹ thuật thi công chuẩn mực. Mục tiêu tối thượng là đảm bảo các công trình sau khi trùng tu vẫn phải giữ được yếu tố gốc, không làm biến dạng hay hiện đại hóa di tích.

Chính nhờ định hướng đúng đắn và sự nỗ lực không ngừng nghỉ ấy, những năm gần đây, du khách khi đến với Huế đã có thể dễ dàng chiêm ngưỡng diện mạo uy nghi, lộng lẫy được đánh thức của nhiều công trình biểu tượng như Ngọ Môn, Điện Thái Hòa hay Điện Kiến Trung. Những thành quả hiện hữu này là minh chứng rõ nét cho năng lực chuyên môn và trách nhiệm chính trị của đội ngũ làm công tác di sản.

Nỗ lực bảo tồn di sản văn hóa và hồi hương bảo vật : Gìn giữ linh hồn vùng đất kinh kỳ

Bảo tồn di sản chưa bao giờ là một chiến dịch ngắn hạn, mà là một hành trình bền bỉ, lâu dài và đầy thử thách. Giữa nhịp sống hối hả của xã hội hiện đại, công cuộc phục hồi di sản tại Huế vẫn đang âm thầm diễn ra từng ngày, từng giờ. Đặc biệt, bên cạnh việc chăm chút cho những cổ vật đang được lưu giữ trong nước, chính quyền địa phương và các cơ quan ban ngành còn đang tập trung cao độ cho công tác ngoại giao văn hóa, nỗ lực đàm phán để hồi hương những cổ vật quý giá của triều Nguyễn đang trôi nổi ở nước ngoài.

Việc đưa các di sản trở về với cội nguồn không chỉ làm phong phú thêm kho tàng văn hóa dân tộc, mà còn hàn gắn những đứt gãy của lịch sử, khẳng định chủ quyền văn hóa của quốc gia. Những thành tựu trong việc tu bổ di tích, phục chế hiện vật hay hồi hương bảo vật chính là những hành động thiết thực nhất để thực hiện đường lối văn hóa của Đảng. Đó không đơn thuần là công việc sửa chữa những viên gạch, những tay ngai hay những bức tranh, mà vĩ đại hơn, đó là nỗ lực gìn giữ ký ức lịch sử, bảo vệ bản sắc văn hóa và trao truyền lại linh hồn của vùng đất Cố đô cho các thế hệ mai sau.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html