Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo với 429/434 đại biểu tham dự tán thành, tương đương 90,7%. Luật gồm 35 điều và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3.

Luật được xây dựng theo định hướng “quản lý để phát triển”, nhằm tạo sự cân bằng giữa việc kiểm soát rủi ro và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Đồng thời, quy định này cũng giúp Việt Nam chủ động hội nhập với các chuẩn mực công nghệ quốc tế trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang phát triển mạnh mẽ.

Sự ra đời của Luật AI diễn ra khi các công cụ trí tuệ nhân tạo ngày càng được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, từ công việc, học tập, nghiên cứu đến các nhu cầu đời sống. Tuy nhiên, bên cạnh các ứng dụng tích cực, AI cũng bị lợi dụng cho những mục đích tiêu cực như tạo và lan truyền thông tin giả, lừa đảo hoặc tống tiền.

Luật Trí tuệ nhân tạo tiếp cận nhiều vấn đề mới phát sinh, trong đó có nội dung do AI tạo ra và trách nhiệm của các nền tảng cung cấp dịch vụ AI xuyên biên giới. Quy định này cũng hướng tới mục tiêu bảo đảm chủ quyền số khi Việt Nam tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái công nghệ toàn cầu.

Theo luật, các hệ thống AI sẽ được quản lý dựa trên mức độ rủi ro, bao gồm các nhóm nguy cơ cao, trung bình và thấp. Những ứng dụng có rủi ro cao trong các lĩnh vực như tài chính, y tế, tư pháp, lao động hay giáo dục phải tuân thủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn về dữ liệu, kiểm định, giám sát cũng như cơ chế can thiệp của con người.

Điều 7 của Luật Trí tuệ nhân tạo quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động liên quan đến AI. Trong đó, nghiêm cấm việc lợi dụng hoặc chiếm đoạt hệ thống AI để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Luật cũng cấm phát triển, cung cấp hoặc sử dụng hệ thống AI nhằm thực hiện các hành vi trái pháp luật; sử dụng công nghệ giả mạo hoặc mô phỏng con người, sự kiện thật để lừa dối, thao túng nhận thức hoặc hành vi của người khác; cũng như lợi dụng điểm yếu của các nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số hoặc người mất khả năng nhận thức để gây tổn hại.

Bên cạnh đó, việc tạo ra hoặc lan truyền nội dung giả mạo bằng AI có thể gây nguy hại nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, trật tự và an toàn xã hội cũng bị nghiêm cấm.

Luật cũng quy định không được thu thập, xử lý hoặc sử dụng dữ liệu để phát triển, huấn luyện hay vận hành hệ thống AI nếu vi phạm các quy định về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, sở hữu trí tuệ và an ninh mạng.

Ngoài ra, các hành vi như cản trở hoặc vô hiệu hóa cơ chế giám sát và kiểm soát của con người đối với hệ thống AI; che giấu hoặc làm sai lệch thông tin bắt buộc phải công khai; hay lợi dụng hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm và kiểm định AI để thực hiện hành vi trái pháp luật cũng bị nghiêm cấm.

Theo quy định, tổ chức hoặc cá nhân vi phạm các quy định của Luật Trí tuệ nhân tạo có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm. Nếu gây thiệt hại, người vi phạm phải bồi thường theo quy định của pháp luật dân sự.