Hai công ty công nghệ hàng đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo là OpenAI và Anthropic đang trở thành tâm điểm tranh luận khi đồng loạt đưa ra những cảnh báo về các rủi ro tiềm ẩn của AI, trong bối cảnh cả hai vẫn không ngừng tăng tốc phát triển các mô hình ngày càng mạnh mẽ hơn.
Ảnh: TL
Đáng chú ý, những tuyên bố này xuất hiện đúng vào thời điểm hai doanh nghiệp được cho là đang chuẩn bị các bước cần thiết cho kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), làm dấy lên nhiều nghi vấn về động cơ thực sự phía sau các cảnh báo.
Theo giới phân tích, việc liên tục nhấn mạnh các kịch bản nguy hiểm của AI có thể không chỉ xuất phát từ mối quan tâm về an toàn công nghệ mà còn là cách để thu hút dòng vốn đầu tư và tác động đến quá trình xây dựng chính sách quản lý ngành.
Điểm chung trong các cảnh báo của OpenAI và Anthropic là viễn cảnh các hệ thống AI có khả năng tự thiết kế, huấn luyện và phát triển thế hệ AI kế tiếp mà gần như không cần sự can thiệp của con người.
Tuần trước, Anthropic cho rằng kịch bản này hoàn toàn có thể xảy ra trong tương lai gần. Trong khi đó, ngày 8/6, OpenAI đưa ra mốc thời gian cụ thể hơn khi dự đoán công nghệ nói trên có thể xuất hiện vào tháng 3/2028.
Tuy cùng đề cập đến một viễn cảnh, nhưng hai công ty lại có cách tiếp cận khác nhau. OpenAI xem đây là bước tiến quan trọng giúp thúc đẩy nghiên cứu khoa học và đổi mới công nghệ, ví AI như một nhà nghiên cứu tự động có khả năng hỗ trợ con người tạo ra những đột phá mới.
Doanh nghiệp này cho rằng các rủi ro có thể được kiểm soát thông qua việc xây dựng những cơ chế bảo vệ phù hợp, tương tự như cách xã hội áp dụng giấy phép lái xe hay dây an toàn trong lĩnh vực giao thông.
Trái lại, Anthropic thể hiện quan điểm thận trọng hơn khi công khai đề cập đến nguy cơ con người có thể mất khả năng kiểm soát các hệ thống AI siêu mạnh trong tương lai.
Cả OpenAI và Anthropic đều ủng hộ việc tăng cường hợp tác quốc tế nhằm kiểm soát tốc độ phát triển AI trên phạm vi toàn cầu, bao gồm cả các đối thủ lớn như Google hay các doanh nghiệp công nghệ đến từ Trung Quốc.
OpenAI tiếp tục đề xuất ý tưởng thành lập một cơ quan quốc tế có chức năng giám sát sự phát triển AI, với vai trò tương tự Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) trong lĩnh vực hạt nhân.
Tuy nhiên, cả hai doanh nghiệp đều khẳng định sẽ không đơn phương dừng nghiên cứu hoặc làm chậm quá trình phát triển nếu các đối thủ vẫn tiếp tục tăng tốc. Trên thực tế, OpenAI và Anthropic vẫn đều đặn tung ra các mô hình AI mới với tần suất khoảng từ 4 đến 6 tuần một lần nhằm duy trì sức hút với thị trường và các nhà đầu tư.
Những tuyên bố về an toàn AI xuất hiện trong bối cảnh OpenAI, Anthropic cùng nhiều công ty công nghệ lớn khác đang tích cực tìm kiếm nguồn vốn mới. Đầu tháng 6/2026, cả hai doanh nghiệp được cho là đã nộp hồ sơ IPO sơ bộ để thăm dò mức độ quan tâm của giới đầu tư.
Sự trùng hợp về thời điểm khiến nhiều chuyên gia đặt câu hỏi về tính khách quan trong các cảnh báo mà hai công ty đưa ra.
Ông David Sacks, doanh nhân công nghệ từng giữ vai trò cố vấn AI cho chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump, cho rằng Anthropic đang thổi phồng các nguy cơ nhằm thúc đẩy việc ban hành những quy định có thể tạo thêm rào cản đối với các đối thủ cạnh tranh. Quan điểm này cũng nhận được sự đồng tình từ nhà nghiên cứu AI nổi tiếng Yann LeCun.
Ở chiều ngược lại, một số tổ chức và cá nhân thuộc phong trào kêu gọi kiểm soát AI lại cho rằng các cam kết của OpenAI và Anthropic chưa đủ sức thuyết phục.
Ông Gary Marcus, học giả nổi tiếng với nhiều quan điểm phản biện về ngành AI, nhận định các tuyên bố kêu gọi làm chậm tốc độ phát triển công nghệ có thể chỉ là một phần trong chiến dịch xây dựng hình ảnh trước thềm IPO nhằm giảm bớt áp lực từ dư luận.
Trong khi đó, bà Meredith Whittaker, Chủ tịch ứng dụng nhắn tin bảo mật Signal, cho rằng những nguy cơ đáng lo ngại nhất của AI không nằm ở các kịch bản tương lai mà chính là các tác động đang hiện hữu như nguy cơ mất việc làm, mở rộng hoạt động giám sát và sự tập trung quyền lực vào tay một số tập đoàn công nghệ lớn.
Cuộc tranh luận về mức độ nguy hiểm của AI vì thế tiếp tục nóng lên, không chỉ xoay quanh yếu tố công nghệ mà còn liên quan đến lợi ích kinh tế, chính sách quản lý và tương lai của ngành công nghiệp đang phát triển nhanh nhất thế giới hiện nay.
Bình luận
0