Theo khảo sát do công ty tư vấn AI Writer và tổ chức Workplace Intelligence (Mỹ) thực hiện với 2.400 người tại Mỹ, Anh và một số quốc gia châu Âu, trong đó có 1.200 giám đốc điều hành, có tới 29% người tham gia thừa nhận từng "phá" chiến lược AI của công ty. Tỷ lệ này tăng lên 44% ở nhóm nhân viên Gen Z (sinh từ năm 1997 đến 2012).
Các hành vi được ghi nhận gồm nhập thông tin độc quyền vào các nền tảng AI công cộng, sử dụng công cụ AI chưa được phê duyệt, từ chối áp dụng AI hoặc cố tình làm sai lệch đánh giá hiệu suất, chẳng hạn làm việc kém hiệu quả để khiến AI bị đánh giá thấp.
Trong số này, khoảng 30% cho biết nguyên nhân chính là lo sợ AI sẽ dần thay thế công việc của họ. Bên cạnh đó, tâm lý FOBO (sợ trở nên lỗi thời) cũng xuất hiện khi nhiều người cảm thấy không theo kịp sự phát triển của công nghệ.
Tuy nhiên, khảo sát cũng chỉ ra rằng những người thành thạo AI tạo sinh đang có lợi thế rõ rệt. Theo ông Dan Schawbel của Workplace Intelligence, nhóm này có khả năng được thăng chức và tăng lương cao gấp ba lần so với những người chậm thích nghi, đồng thời tiết kiệm gần 9 giờ làm việc mỗi tuần, trong khi nhóm còn lại chỉ tiết kiệm khoảng 2 giờ.
Ở chiều ngược lại, 77% lãnh đạo cho biết sẽ không xem xét thăng tiến hoặc giao vai trò lãnh đạo cho những nhân viên từ chối nâng cao kỹ năng AI, và 69% có kế hoạch cắt giảm nhân sự liên quan đến công nghệ này. Tuy vậy, các doanh nghiệp vẫn đang tìm cách cân bằng giữa tự động hóa bằng AI và năng lực con người.
Bà May Habib, đồng sáng lập kiêm CEO Writer, cho biết nhiều doanh nghiệp đang tái cấu trúc hoạt động theo hướng kết hợp giữa con người và hệ thống AI nhằm tạo lợi thế cạnh tranh bền vững.
Các nghiên cứu trước đó cũng cho thấy người lao động thường có tâm lý e ngại khi doanh nghiệp triển khai AI. Báo cáo của Anthropic hồi tháng 3 chỉ ra AI về lý thuyết có thể đảm nhiệm phần lớn công việc trong các lĩnh vực như luật, kinh doanh, tài chính, làm gia tăng nỗi lo mất việc.
Khảo sát của KPMG công bố tháng 11/2025 cho thấy cứ 10 người lao động thì có 4 người lo ngại AI sẽ thay thế công việc. Đồng thời, những người không chấp nhận ứng dụng AI có nguy cơ bị sa thải cao hơn. Có tới 60% nhà quản lý cấp cao cân nhắc cắt giảm nhân sự từ chối áp dụng AI, trong khi một bộ phận khác lo ngại về rủi ro bảo mật, suy giảm sáng tạo hoặc hiệu quả chiến lược AI chưa như kỳ vọng.
Thực tế, việc triển khai AI trong doanh nghiệp cũng đối mặt không ít thách thức. Nghiên cứu của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) cho thấy 95% dự án thí điểm AI tạo sinh thất bại không phải do công nghệ, mà do khoảng cách giữa công cụ và cách tổ chức triển khai.
Trước đó, nhiều chuyên gia công nghệ cảnh báo AI có thể sớm thay thế một phần lớn lực lượng lao động văn phòng. CEO Anthropic Dario Amodei cho rằng AI có thể thay thế một nửa công việc văn phòng cấp thấp, trong khi Mustafa Suleyman, Giám đốc AI của Microsoft, nhận định quá trình tự động hóa có thể diễn ra trong vòng 18 tháng tới.
Bình luận
0