Mở đường cho việc vận hành lại các lò phản ứng

Hội đồng lập pháp tỉnh Niigata, nơi đặt nhà máy Kashiwazaki-Kariwa, đã chính thức thông qua dự luật cho phép Công ty Điện lực Tokyo (TEPCO) tái khởi động lò phản ứng số 6. Theo kế hoạch được đơn vị vận hành công bố, lò phản ứng này dự kiến sẽ bắt đầu phát điện trở lại vào ngày 20.1.2026. Đây là kết quả của một quá trình đánh giá an toàn nghiêm ngặt và thảo luận kéo dài, bất chấp những lo ngại vẫn còn hiện hữu trong một bộ phận dân cư địa phương.

Kashiwazaki-Kariwa vốn là tổ hợp điện hạt nhân có quy mô lớn nhất thế giới với 7 lò phản ứng. Việc tái khởi động nhà máy này không chỉ có ý nghĩa về mặt kinh tế đối với TEPCO mà còn đóng vai trò then chốt trong kế hoạch cung cấp điện cho khu vực Tokyo và các tỉnh lân cận, vốn đang đối mặt với chi phí năng lượng ngày càng tăng cao.

Kể từ sau thảm họa kép động đất và sóng thần năm 2011 gây ra sự cố tại nhà máy Fukushima Daiichi, Nhật Bản đã áp dụng thái độ cực kỳ thận trọng đối với năng lượng nguyên tử. Quốc gia này từng đóng cửa toàn bộ hệ thống 54 lò phản ứng để rà soát an toàn. Sự thiếu hụt nguồn cung năng lượng sạch buộc Nhật Bản phải gia tăng nhập khẩu than đá và khí đốt tự nhiên, gây áp lực lớn lên ngân sách và các cam kết về môi trường.

Tuy nhiên, trước biến động của thị trường năng lượng toàn cầu và yêu cầu về trung hòa carbon, chính quyền Tokyo đã đẩy nhanh lộ trình đưa năng lượng hạt nhân trở lại. Tính đến nay, Nhật Bản đã tái khởi động thành công 14 trong số 33 lò phản ứng có khả năng vận hành. Trước thời điểm năm 2011, năng lượng hạt nhân từng đóng góp khoảng 30% tổng lượng điện tiêu thụ của cả nước.

Thách thức về an toàn và niềm tin công chúng

Dù đã đạt được những bước tiến về mặt pháp lý, việc vận hành lại các nhà máy điện hạt nhân vẫn đối mặt với không ít thách thức. Các tiêu chuẩn an toàn mới của Nhật Bản hiện được đánh giá là khắt khe nhất thế giới, đòi hỏi các đơn vị vận hành phải đầu tư lớn vào hệ thống tường chắn sóng thần và các biện pháp ứng phó sự cố khẩn cấp.

Bên cạnh đó, việc củng cố niềm tin của công chúng sau thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất kể từ sự cố Chernobyl năm 1986 vẫn là một bài toán khó. Chính phủ Nhật Bản cam kết sẽ tiếp tục duy trì sự minh bạch trong quá trình vận hành và ưu tiên tối đa cho công tác bảo đảm an toàn, nhằm hướng tới một cơ cấu năng lượng bền vững và tự chủ trong tương lai./.