Cuối tháng 11/2025, tờ Washington Post công bố thông tin gây chấn động liên quan đến chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Theo bài báo, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth bị cho là đã ra khẩu lệnh tiến hành tập kích kép, hạ sát những người còn sống sót trên xuồng nghi chở ma túy tại vùng biển Caribe hồi đầu tháng 9.
Những cáo buộc như vậy thường đòi hỏi phản ứng chính thức thận trọng từ giới chức. Tuy nhiên, trong khi các nguồn tin từ chính quyền tìm cách phủ nhận, người đứng đầu Lầu Năm Góc lại chọn cách lên tiếng bằng ảnh chế.

Hai ngày sau khi thông tin xuất hiện, ông Hegseth đăng trên tài khoản X ảnh chế bìa một cuốn sách dựa trên loạt truyện thiếu nhi Franklin the Turtle, với tiêu đề “Franklin nhắm vào những kẻ khủng bố buôn ma túy”. Hình ảnh là một chú rùa mặc quân phục Mỹ, đứng trên trực thăng khai hỏa vào các xuồng có người phía dưới.
Đây được xem là ví dụ điển hình cho phong cách truyền thông của chính quyền Tổng thống Trump trong năm đầu nhiệm kỳ hai. Ông chủ Nhà Trắng cũng đăng tải nhiều ảnh và video chế lên mạng xã hội, mượn ngôn ngữ hài hước của Internet để thu hút sự chú ý và bảo vệ các quyết sách, hình thành phong cách mà giới quan sát gọi là “truyền thông meme”.
Trong nhiệm kỳ đầu giai đoạn 2017–2021, ông Trump chủ yếu chia sẻ lại các meme, ảnh chế hài hước do người khác tạo ra. Sang nhiệm kỳ hai, hình thức này xuất hiện rộng rãi hơn, không chỉ trên tài khoản cá nhân của Tổng thống mà còn ở các tài khoản mạng xã hội của cơ quan liên bang và bộ trưởng nội các. Sự phát triển của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) cũng giúp việc tạo meme trở nên dễ dàng, góp phần thúc đẩy hoạt động truyền thông theo hướng này.
Tháng 2/2025, nhằm thúc đẩy nỗ lực hủy bỏ chính sách thu phí ùn tắc giao thông tại Manhattan, Nhà Trắng đăng ảnh chế bìa tạp chí TIME với hình ảnh ông Trump đội vương miện.
Ngày 2/5, tài khoản Truth Social của Tổng thống Trump và tài khoản Nhà Trắng trên X tiếp tục chia sẻ ảnh chế ông mặc trang phục Giáo hoàng ngồi trên ngai. Hai ngày sau, nhân dịp kỷ niệm bộ phim Star Wars, Nhà Trắng đăng hình ảnh ông Trump trong vai một chiến binh Jedi cơ bắp, cầm kiếm ánh sáng đỏ.
Bên cạnh những hình ảnh tôn vinh Tổng thống, chính quyền liên bang còn sử dụng meme để công kích đối thủ chính trị hoặc đáp trả chỉ trích. “Hiến pháp không cấm chúng tôi đăng những meme ‘bùng nổ’”, Nhà Trắng từng viết trên X hồi tháng 7.
Tháng 11, khi nền tảng X tạm thời triển khai tính năng định vị và nhiều tài khoản ủng hộ phong trào MAGA bị nghi ngờ hiển thị vị trí ở nước ngoài, Nhà Trắng đăng ảnh chế với phần vị trí ghi là “đóng đô miễn phí trong đầu phe Dân chủ”.
“Đây là điều xảy ra khi một người thích sử dụng mạng xã hội làm chủ Nhà Trắng”, bà Shannon McGregor, giáo sư nghiên cứu truyền thông mạng xã hội và truyền thông chính trị tại Đại học North Carolina, nhận định.
Theo bà McGregor, hình ảnh gây ấn tượng nhất là video do AI tạo ra mà ông Trump đăng tải, trong đó ông đội vương miện, lái tiêm kích mang dòng chữ “Vua Trump” và giội chất lỏng màu nâu vào đám đông biểu tình ở New York. Video được đăng sau khi hàng triệu người tham gia các cuộc biểu tình ôn hòa “Không có vua” tại 50 bang để phản đối chính sách của chính quyền liên bang.
“Bài đăng không nhằm tranh luận những điều người biểu tình phản đối, cũng không phải phớt lờ họ. Đó là biểu hiện điển hình của kiểu phản hồi theo văn hóa của người thường xuyên sử dụng mạng xã hội”, bà McGregor nói.
Bà Audrey Halversen, học giả về truyền thông chính trị tại Đại học Michigan, cho rằng Tổng thống Trump không chỉ nhắm đến việc làm hài lòng những người ủng hộ, mà còn cố tình chạm vào các vấn đề khiến phe đối lập tức tối.
“Điều đó khiến các bài đăng này thu hút rất nhiều sự chú ý”, bà Halversen nhận định.
Ông Trump không phải là chính trị gia đầu tiên sử dụng meme để tìm kiếm lợi thế chính trị. Tỷ phú Michael Bloomberg từng chi hơn một triệu USD để hợp tác với các nhân vật có ảnh hưởng trên mạng xã hội sản xuất meme trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2020. Ông Joe Biden cũng sử dụng ảnh chế trong chiến dịch tái tranh cử năm 2024.
Tuy nhiên, dưới thời ông Trump, meme không còn chỉ là công cụ vận động mà đã trở thành một phần của hoạt động truyền thông chính thức của nhánh hành pháp. Người phát ngôn Nhà Trắng Abigail Jackson khẳng định hiệu quả của chiến lược này.
“Thành công của Nhà Trắng trên mạng xã hội đã nói lên tất cả. Thông qua những bài đăng thu hút và meme ‘bùng nổ’, chúng tôi đang truyền tải hiệu quả chương trình nghị sự rất được ủng hộ của Tổng thống, đồng thời đặt phe Dân chủ vào thế khó. Không phải ngẫu nhiên mà nhiều người tìm cách sao chép, bởi phương thức này đang tạo được sức lan tỏa”, bà Jackson trả lời CNN.

Bình luận
0