Nhà Trắng vừa công bố khung lập pháp quốc gia về trí tuệ nhân tạo (AI), đánh dấu bước đi mới trong việc định hình cách quản lý lĩnh vực công nghệ đang phát triển nhanh chóng này tại Mỹ.

Khung chính sách được xây dựng dựa trên sắc lệnh hành pháp do Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng 12, bao trùm nhiều nội dung từ phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu đến kiểm soát các hành vi lừa đảo liên quan đến AI. Theo Nhà Trắng, AI ngày càng ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống, từ thị trường lao động, tài chính đến cách con người tiếp cận thông tin, song cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cần được quản lý.

Chính quyền Mỹ đề ra 6 mục tiêu trọng tâm trình Quốc hội nhằm cân bằng giữa thúc đẩy đổi mới và củng cố niềm tin của công chúng. Trong đó có các nội dung như hỗ trợ phụ huynh kiểm soát hoạt động trực tuyến của trẻ em, đơn giản hóa thủ tục cấp phép xây dựng trung tâm dữ liệu và tăng cường các biện pháp phòng chống lừa đảo sử dụng AI.

Bên cạnh đó, khung chính sách cũng đề cập đến việc cân đối giữa bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và nhu cầu sử dụng dữ liệu thực tế để huấn luyện các mô hình AI. Đồng thời, chính quyền nhấn mạnh cần tránh việc cơ quan nhà nước gây áp lực buộc doanh nghiệp công nghệ kiểm duyệt hoặc điều chỉnh nội dung vì mục đích chính trị hay ý thức hệ.

Một điểm đáng chú ý là Nhà Trắng khuyến nghị không nên giao toàn bộ việc quản lý AI cho một cơ quan duy nhất, mà cần áp dụng theo từng lĩnh vực cụ thể. Đồng thời, Quốc hội được đề xuất hạn chế các quy định cấp bang liên quan đến việc phát triển và vận hành mô hình AI.

Hiện nay, trong bối cảnh chưa có luật liên bang toàn diện, một số bang tại Mỹ đã chủ động ban hành quy định riêng nhằm kiểm soát rủi ro từ AI, như nội dung giả mạo (deepfake) hoặc nguy cơ phân biệt đối xử trong tuyển dụng. Tuy nhiên, Nhà Trắng và nhiều doanh nghiệp công nghệ cho rằng sự chồng chéo giữa các quy định địa phương có thể cản trở đổi mới và làm suy giảm năng lực cạnh tranh của Mỹ trong cuộc đua AI toàn cầu.

Dù vậy, đề xuất hạn chế vai trò của các bang cũng gây tranh luận, khi một số ý kiến cho rằng khung chính sách hiện chưa làm rõ cơ chế chịu trách nhiệm đối với các rủi ro do AI gây ra.

Nhà Trắng cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với Quốc hội để xây dựng luật cụ thể dựa trên khung chính sách này, song nhiều chuyên gia nhận định quá trình thông qua có thể gặp khó khăn trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới.