2h sáng, Emily nhận được tin nhắn từ Patrick – người bạn vừa gặp qua buổi xem mắt hai ngày trước. Cả hai đều là sinh viên năm ba tại Đại học Yale và được bạn bè mai mối.

Tin nhắn mở đầu khá lịch sự: “Chào Emily! Hy vọng cuộc thi chạy bán marathon của cậu diễn ra tốt đẹp”. Sau đó, Patrick gửi một đoạn tin dài nhiều đoạn, giải thích rằng anh muốn tiếp tục gặp gỡ nhưng “không tìm kiếm điều gì quá nghiêm túc”.

Emily nhận thấy nội dung tin nhắn rất chỉn chu nhưng lại thiếu rõ ràng. Khi bạn bè của cô sử dụng phần mềm kiểm tra, kết quả cho thấy 99% khả năng tin nhắn được viết bằng trí tuệ nhân tạo. Patrick sau đó thừa nhận đã dùng ChatGPT vì không biết cách diễn đạt lời từ chối.

Patrick không phải trường hợp hiếm. Các nhà nghiên cứu cho biết ngày càng nhiều người trẻ sử dụng AI để xử lý những tình huống giao tiếp khó khăn như viết lời chia tay, giải mã tín hiệu mập mờ trong hẹn hò hoặc bắt đầu các cuộc trò chuyện nhạy cảm.

Mùa xuân năm ngoái, doanh nhân công nghệ Nik Vassev tại Canada cũng dùng chatbot Claude để soạn lời chia buồn khi mẹ của một người bạn qua đời. Sau khi nhập yêu cầu, AI gợi ý một thông điệp an ủi phù hợp, giúp anh gửi lời động viên đến người bạn đang chịu mất mát.

Vassev cho biết anh thường dùng AI để trả lời email công việc, nhưng đôi khi cũng nhờ công cụ này hỗ trợ giao tiếp cá nhân. “Tôi chỉ muốn tham khảo cách giải quyết tình huống. Đôi khi đàn ông khó thể hiện cảm xúc”, anh chia sẻ.

Theo tiến sĩ Michael Robb, trưởng bộ phận nghiên cứu tại Common Sense Media, hiện tượng này có thể được xem là “chuyển giao áp lực xã hội” cho AI.

Ông cho rằng khi dùng AI để viết tin nhắn cho bạn bè hoặc người yêu, người dùng đang giao phó việc giao tiếp của mình cho một bên thứ ba.

Một khảo sát của Common Sense Media năm 2025 với hơn 1.000 thanh thiếu niên cho thấy khoảng một phần ba người tham gia thích trò chuyện với AI hơn con người trong các cuộc trò chuyện nghiêm túc.

Trong khi đó, khảo sát của ứng dụng hỗ trợ hẹn hò Wingmate với hơn 1.000 người trẻ tại Mỹ cho thấy 41% từng dùng AI để giúp chấm dứt một mối quan hệ, trong đó tỷ lệ nữ cao hơn nam.

Theo Robb, việc phụ thuộc vào AI trong giao tiếp có thể gây ra hai hệ quả. Thứ nhất là “lệch kỳ vọng”, khi người nhận phản hồi một thông điệp được AI trau chuốt thay vì lời nói thật của đối phương. Thứ hai là việc lạm dụng AI có thể làm suy giảm sự tự tin vào khả năng diễn đạt của chính người dùng.

Bác sĩ tâm thần Michelle DiBlasi tại Trường Y thuộc Đại học Tufts cũng cho rằng xu hướng này có thể kìm hãm sự phát triển cảm xúc và làm gia tăng cảm giác cô đơn.

Theo bà, nếu quá phụ thuộc vào AI, người trẻ có thể mất dần khả năng nhận biết tín hiệu xã hội, hàn gắn mối quan hệ và xây dựng sự kết nối với người khác.

Các nhà khoa học cũng nhận định Gen Z gặp nhiều khó khăn trong giao tiếp do ảnh hưởng của văn hóa kỹ thuật số và đại dịch COVID-19.

Phó giáo sư Russell Fulmer tại Đại học bang Kansas cho rằng hai yếu tố này đã tạo ra “cơn bão hoàn hảo”, khiến AI ngày càng chen sâu vào các tương tác xã hội.

Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng kỹ năng giao tiếp vẫn có thể cải thiện nếu được rèn luyện thường xuyên. Thay vì tìm đến AI, họ khuyến khích người trẻ chia sẻ trực tiếp với bạn bè và gia đình khi gặp khó khăn trong việc biểu đạt cảm xúc.

Theo tiến sĩ Robb, những cuộc trò chuyện thật đôi khi lộn xộn và không hoàn hảo, nhưng chính điều đó giúp con người học cách hiểu nhau và phát triển kỹ năng giao tiếp lâu dài.