Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước ngay sau khi được ban hành đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp.

Đây không chỉ là văn kiện xác lập lại vị thế chủ đạo của kinh tế Nhà nước trong kỷ nguyên mới, mà còn mở ra một không gian “tương hỗ” chưa từng có, nơi kinh tế Nhà nước chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang “kiến tạo phát triển” và được kỳ vọng sẽ trở thành bệ đỡ vững chắc để kinh tế tư nhân và các thành phần kinh tế khác cùng bứt phá, hướng tới mục tiêu đưa đất nước trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Nghị quyết 79-NQ/TW khẳng định kinh tế Nhà nước là thành phần đặc biệt quan trọng, nắm giữ các nguồn lực then chốt như đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng, ngân sách và các quỹ tài chính. Tuy nhiên, điểm mới mang tính đột phá là cơ chế vận hành bình đẳng giữa các khu vực kinh tế.

Nghị quyết nêu rõ: “Kinh tế Nhà nước bình đẳng trước pháp luật với các khu vực kinh tế khác, cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh”.

Ông Lê Văn Dũng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn công nghệ AB Soft nhận định, Nghị quyết 79 là bước ngoặt về tư duy khi yêu cầu chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, coi trọng hạch toán đầy đủ theo nguyên tắc thị trường. Khi doanh nghiệp Nhà nước không còn dựa vào bao cấp mà chấp nhận cạnh tranh bình đẳng, nỗi lo về sự “chèn ép” sẽ giảm đi. Thay vào đó, doanh nghiệp Nhà nước sẽ đóng vai trò dẫn dắt, mở đường ở những lĩnh vực khó, tạo hạ tầng để tư nhân phát triển theo.

Nghị quyết cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành 50 doanh nghiệp Nhà nước thuộc nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, trong đó có 1–3 doanh nghiệp lọt Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Theo các chuyên gia, điều này tạo lực kéo lớn cho khu vực tư nhân thông qua chuỗi cung ứng và hệ sinh thái doanh nghiệp vệ tinh.

Bà Hồ Thị Nguyệt, giảng viên kinh tế cao cấp Trường Đại học Công nghệ Đông Á cho rằng không nên nhìn kinh tế Nhà nước và kinh tế tư nhân như hai đối thủ. Khi xuất hiện các “sếu đầu đàn” tầm cỡ thế giới, khu vực tư nhân sẽ hưởng lợi từ đơn hàng, chuyển giao công nghệ và cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt trong các dự án năng lượng và hạ tầng quy mô lớn.

Một điểm nhấn quan trọng khác là mục tiêu có ít nhất 3 ngân hàng thương mại Nhà nước nằm trong nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á vào năm 2030.

Bà Phạm Thị Hồng Thắm, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại TKV Hà Nội, nhận định đây là tín hiệu tích cực cho nhu cầu vốn của nền kinh tế. Khi các tổ chức tín dụng Nhà nước đủ lớn mạnh, dòng vốn cho sản xuất kinh doanh, đặc biệt là các dự án xanh và chuyển đổi số của khu vực tư nhân sẽ được khơi thông. Việc quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực như đất đai, hạ tầng, dự trữ quốc gia cũng góp phần giảm chi phí logistics, chi phí mặt bằng cho doanh nghiệp.

Nghị quyết nhấn mạnh quản trị minh bạch là nền tảng xây dựng niềm tin, yêu cầu 100% doanh nghiệp Nhà nước áp dụng quản trị hiện đại trên nền tảng số, các tập đoàn, tổng công ty thực hiện quản trị theo chuẩn mực OECD. Theo bà Thắm, minh bạch tài chính và đầu tư là điều kiện tiên quyết để thu hút các đối tác chiến lược trong và ngoài nước tham gia cổ phần hóa hoặc hợp tác đầu tư.

Bên cạnh đó, cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm được kỳ vọng sẽ cởi bỏ tâm lý sợ sai, giúp lãnh đạo doanh nghiệp Nhà nước mạnh dạn hơn trong liên doanh, liên kết với khu vực tư nhân, nhất là ở các lĩnh vực rủi ro cao như công nghệ lõi, năng lượng mới.

Để hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp cho rằng cần sớm công bố rõ danh mục lĩnh vực Nhà nước nắm giữ và lĩnh vực mở cửa cho tư nhân, tránh tình trạng chồng chéo vai trò. Đồng thời, các tập đoàn kinh tế Nhà nước cần có lộ trình cụ thể về tỷ lệ nội địa hóa, ưu tiên sử dụng sản phẩm và dịch vụ của doanh nghiệp Việt Nam.

Cộng đồng doanh nghiệp bày tỏ tin tưởng Nghị quyết 79 không phải là sự ưu ái riêng cho doanh nghiệp Nhà nước mà là định hướng quy hoạch lại và sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia. Khi kinh tế Nhà nước đóng vai trò dẫn dắt, tạo hạ tầng và đảm bảo an ninh kinh tế, khu vực tư nhân sẽ có không gian rộng mở hơn để sáng tạo và tăng trưởng, tạo nên sự tương hỗ cho một Việt Nam tự chủ và thịnh vượng./.