Bên trong khu huấn luyện robot của Agibot tại khu công nghệ cao Trương Giang (Thượng Hải), hàng loạt robot hình người đang liên tục thực hiện các thao tác như nhấc đồ vật, gấp quần áo hay phân loại vật dụng dưới sự điều khiển của kỹ thuật viên.
Những hành động lặp đi lặp lại này được xem là đặc trưng của các "xưởng sản xuất dữ liệu" đang mọc lên nhanh chóng tại Trung Quốc trong bối cảnh ngành robot hình người phát triển bùng nổ.
Theo giới chuyên môn, dữ liệu huấn luyện đang là "nút thắt cổ chai" lớn nhất của ngành robot. Các bộ dữ liệu phục vụ đào tạo AI hiện rất khan hiếm, có thể được bán với giá lên tới hàng trăm nhân dân tệ mỗi giờ. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp không chỉ bán robot mà còn tìm kiếm nguồn thu từ dịch vụ dữ liệu, cho thuê thiết bị và giải pháp doanh nghiệp.
Ông Zhong Sheng, phụ trách nghiên cứu công nghiệp Trung Quốc của Morgan Stanley, nhận định công nghệ không còn là yếu tố quyết định duy nhất, mà mô hình kinh doanh mới là vấn đề cốt lõi đối với các công ty robot hình người.
Theo ông, năm 2026 sẽ là giai đoạn quan trọng khi các doanh nghiệp bước vào cuộc đua thương mại hóa và xây dựng hệ sinh thái, đồng thời thị trường có thể xuất hiện làn sóng sàng lọc mạnh.
Dòng vốn khổng lồ đổ vào robot hình người
Theo China Daily, hàng loạt startup robot hình người tại Trung Quốc như Agibot, Robotera, X Square Robot, Galbot, Engine AI, Galaxea hay Spirit AI liên tục công bố các vòng gọi vốn mới.
Nhiều doanh nghiệp được định giá hàng chục tỷ USD. Dữ liệu từ nền tảng Qichacha cho thấy từ đầu năm đến nay đã có 137 thương vụ tài trợ liên quan đến 112 thương hiệu robot, với tổng vốn đầu tư vượt 28,5 tỷ nhân dân tệ, tương đương gần 4 tỷ USD.
Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp vẫn trong giai đoạn thử nghiệm và kiểm chứng mô hình hoạt động.
Theo dự báo, số lượng robot hình người xuất xưởng tại Trung Quốc có thể tăng gấp đôi trong năm 2025, đạt khoảng 28.000 sản phẩm. Dù vậy, khả năng tạo ra lợi nhuận ổn định vẫn là bài toán lớn.
Ít doanh nghiệp có lãi
Unitree hiện là một trong số ít công ty robot hình người tại Trung Quốc báo lãi. Năm ngoái, doanh nghiệp này đạt doanh thu 1,71 tỷ nhân dân tệ và lợi nhuận ròng khoảng 600 triệu nhân dân tệ, với 5.500 robot hình người được xuất xưởng.
Tuy nhiên, hơn 70% doanh thu của Unitree vẫn đến từ các khách hàng nghiên cứu và giáo dục.
Trong khi đó, UBTech – công ty nổi tiếng trong lĩnh vực robot hình người – dù đạt doanh thu khoảng 2 tỷ nhân dân tệ sau khi niêm yết tại Hong Kong vẫn ghi nhận khoản lỗ lên tới 790 triệu nhân dân tệ.
Theo UBTech, chi phí nghiên cứu và phát triển quá lớn cùng việc nhiều đơn hàng vẫn mang tính thử nghiệm khiến công ty chưa thể đạt lợi nhuận.
Đại diện UBTech cho biết robot hiện chỉ đạt khoảng 30% năng suất lao động của con người trong các công việc xử lý hàng hóa. Công ty đặt mục tiêu nâng hiệu suất lên 50% và triển khai 10.000 robot trong năm nay nhằm hướng tới điểm hòa vốn trong hai năm tới.
Robot vẫn khó đáp ứng nhu cầu thực tế
Nhiều chuyên gia cho rằng phần lớn robot hình người hiện nay vẫn chưa đủ khả năng thay thế lao động thực tế.
Theo Chosun (Hàn Quốc), dù các công ty Trung Quốc đang cung cấp hơn 90% robot hình người bán ra toàn cầu, khách hàng chủ yếu vẫn là cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu và doanh nghiệp quốc doanh.
Khả năng ứng dụng thực tế của robot vẫn khá hạn chế. Nhiều sản phẩm hiện chỉ đạt hiệu suất làm việc khoảng 30-40% so với con người.
Ông Zhou Jian, CEO Yubitech, cho rằng việc robot có thể nhảy múa hay biểu diễn võ thuật chưa mang lại nhiều giá trị thực tiễn nếu chúng chưa thể thực hiện các công việc đơn giản trong đời sống hàng ngày.
Một số ý kiến cũng cho rằng việc robot xuất hiện tại các chương trình truyền hình hay giải chạy bộ chủ yếu mang tính trình diễn công nghệ nhằm thu hút vốn đầu tư và quảng bá thương hiệu.
Trung Quốc muốn khẳng định vị thế công nghệ
Dù còn nhiều hạn chế, ngành robot hình người vẫn được Trung Quốc xem là lĩnh vực chiến lược nhằm thể hiện năng lực tự chủ công nghệ cao.
Theo Interesting Engineering, chính phủ Trung Quốc dự kiến mua khoảng 8.500 robot hình người trong năm nay để phục vụ kiểm tra, bảo trì và các nhiệm vụ nguy hiểm tại khu vực xa xôi.
Riêng Tập đoàn Lưới điện Quốc gia Trung Quốc được cho là đã chi khoảng 1 tỷ USD cho robot phục vụ công tác kiểm tra và nhiệm vụ rủi ro cao.
Bloomberg nhận định sự phát triển mạnh của robot hình người đang trở thành biểu tượng cho tham vọng công nghệ của Trung Quốc. Một số phân tích cho rằng mẫu robot G1 của Unitree gần như không sử dụng linh kiện Mỹ, phản ánh mức độ tự chủ ngày càng cao của ngành công nghiệp này.
Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định để robot hình người thực sự phổ biến, các doanh nghiệp cần cải thiện khả năng suy luận, độ linh hoạt và độ tin cậy trong môi trường thực tế.
Theo nhà phân tích Lian Jye Su của Omdia, robot hình người Trung Quốc đã cho thấy tiến bộ đáng kể về khả năng vận động và thao tác kỹ thuật, nhưng vẫn cần chứng minh hiệu quả trong các công việc đòi hỏi tương tác tự nhiên với con người như chăm sóc sức khỏe hay hỗ trợ việc nhà.
Bình luận
0