Hàn Quốc đang được đánh giá là một trong những quốc gia có năng lực cạnh tranh hàng đầu trong việc ứng dụng robot vào sản xuất. Tuy nhiên, phía sau những thành tựu nổi bật là một cấu trúc chuỗi cung ứng tiềm ẩn nhiều rủi ro do phụ thuộc lớn vào nguồn cung nước ngoài.

Theo báo cáo do Hiệp hội Thương mại Quốc tế Hàn Quốc (KITA) công bố ngày 25/1 và được Korea Times dẫn lại, ngành robot nước này tồn tại những điểm yếu mang tính hệ thống về nguyên liệu và linh kiện cốt lõi.

Số liệu năm 2024 của Liên đoàn Robot Quốc tế cho thấy Hàn Quốc đứng thứ tư toàn cầu về số robot lắp đặt trong môi trường công nghiệp, sau Trung Quốc, Nhật Bản và Mỹ. Đáng chú ý, nước này dẫn đầu thế giới về mật độ robot với 1.012 robot trên mỗi 10.000 lao động.

Tuy vậy, thành tích ấn tượng này đi kèm mức độ phụ thuộc rất cao vào nguồn cung bên ngoài. Theo KITA, tới 88,8% nam châm vĩnh cửu nhập khẩu của Hàn Quốc – bộ phận quan trọng trong động cơ robot – có nguồn gốc từ Trung Quốc. Với các nguyên liệu đất hiếm dùng để sản xuất nam châm, tỷ lệ phụ thuộc vào Trung Quốc cũng lên tới 60%.

Ở mảng linh kiện, Hàn Quốc lại phụ thuộc đáng kể vào Nhật Bản, đặc biệt là các bộ giảm tốc chính xác – thành phần cốt lõi trong hệ thống truyền động robot. Các doanh nghiệp Nhật Bản như Harmonic Drive Systems và Yaskawa hiện chiếm ưu thế ở những phân khúc quan trọng như bộ truyền động hài hòa và bộ giảm tốc vectơ quay.

Do mức độ lệ thuộc này, Hàn Quốc hiện chỉ nội địa hóa được hơn 40% các nguyên vật liệu và linh kiện thiết yếu của ngành robot. Hệ quả là dù sản lượng robot hoàn chỉnh trong nước tăng, kim ngạch nhập khẩu linh kiện cũng tăng theo, khiến ngành dễ bị tác động khi chuỗi cung ứng toàn cầu gặp gián đoạn.

Trong khi đó, Nhật Bản được đánh giá có mô hình chuỗi cung ứng bền vững hơn. Dù hạn chế về tài nguyên thiên nhiên, nước này đã phát triển công nghệ tái chế tiên tiến, cho phép thu hồi đất hiếm từ các động cơ robot đã qua sử dụng, qua đó nâng cao mức độ tự chủ nguồn cung.

Sự khác biệt còn thể hiện ở hiệu quả thương mại. Theo KITA, 71,2% robot sản xuất tại Hàn Quốc được tiêu thụ trong nước, trong khi hơn 70% robot của Nhật Bản được xuất khẩu. Tổ chức này nhận định đây là khoảng cách lớn về năng lực cạnh tranh toàn cầu giữa hai quốc gia.

KITA cho rằng Hàn Quốc cần chuyển trọng tâm từ chỉ tập trung vào sản xuất và ứng dụng robot sang bảo đảm ổn định chuỗi cung ứng. Để giảm rủi ro, các nhà cung cấp và nhà sản xuất trong nước được khuyến nghị tăng cường hợp tác nhằm giảm phụ thuộc vào đất hiếm nhập khẩu.

Bên cạnh đó, KITA cũng kêu gọi Chính phủ Hàn Quốc chia sẻ rủi ro trong quá trình nội địa hóa nguyên liệu chủ chốt, đồng thời xem xét phát triển các mỏ khoáng sản trong nước để bảo đảm nguồn cung lâu dài cho ngành công nghiệp robot.