Ngành lúa gạo Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải tái cơ cấu toàn diện chuỗi giá trị, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường xuất khẩu trong bối cảnh nhu cầu từ Philippines sụt giảm mạnh, trùng với thời điểm cao điểm thu hoạch trong nước.

Theo thông tin, trong hai tháng 3 và 4/2026, Philippines sẽ hạn chế nhập khẩu gạo xuống còn khoảng 150.000 tấn mỗi tháng. Động thái từ thị trường tiêu thụ lớn nhất này làm gia tăng lo ngại giá lúa gạo trong nước có thể chịu áp lực giảm khi nguồn cung tăng mạnh nhưng đầu ra bị thu hẹp.

Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam cho rằng doanh nghiệp cần bám sát diễn biến nhu cầu toàn cầu, đồng thời đánh giá kỹ các tiêu chuẩn kỹ thuật, điều kiện thương mại cũng như năng lực cạnh tranh về giá và chất lượng của các đối thủ để xây dựng chiến lược phù hợp.

Song song đó, việc đẩy mạnh các giải pháp canh tác lúa theo hướng giảm phát thải, thân thiện môi trường sẽ góp phần xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam từ cấp hợp tác xã đến doanh nghiệp. Đây cũng được xem là cơ hội để ngành tái cấu trúc theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, phát triển xanh và bền vững.

Về kết quả xuất khẩu, tháng 1/2026, Việt Nam ước xuất khẩu 600 nghìn tấn gạo, đạt kim ngạch 370 triệu USD, tăng 12,4% về lượng và 16,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Giá xuất khẩu bình quân đạt 616,6 USD/tấn, tăng 4%.

Theo số liệu của Cục Hải quan, riêng tháng đầu năm 2026, Philippines nhập khẩu 331.770 tấn gạo từ Việt Nam, trị giá 147,4 triệu USD, chiếm 50,93% về lượng và 47,7% về giá trị tổng kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt Nam. Điều này cho thấy Philippines vẫn giữ vai trò thị trường chủ lực, dù sắp tới có sự điều chỉnh chính sách.

Ngoài Philippines, các thị trường như Indonesia, Malaysia và nhiều quốc gia châu Phi tiếp tục gia tăng nhập khẩu gạo Việt Nam. Trong năm 2025, Ghana và Bờ Biển Ngà ghi nhận mức tăng lần lượt 21,3% và 67,5%, trong khi Bangladesh tăng tới 125 lần. Những tín hiệu này góp phần giảm bớt áp lực phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ và mở ra dư địa tăng trưởng mới cho ngành lúa gạo Việt Nam.