Bộ Quốc phòng Nga ngày 30/12 thông báo hệ thống tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân đã chính thức đi vào trực chiến tại lãnh thổ Belarus. Đây là bước hiện thực hóa tuyên bố trước đó của Tổng thống Vladimir Putin về việc đưa vũ khí này vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu trước cuối năm 2025. Việc triển khai diễn ra sau khi các đơn vị kỹ thuật và binh sĩ Nga đã hoàn tất công tác chuẩn bị thực địa, làm quen với địa hình tuần tra và thiết lập hệ thống hậu cần cần thiết trên đất Belarus.

Theo dữ liệu từ Bộ Quốc phòng Belarus, tên lửa Oreshnik sở hữu tầm bắn lên tới 5.000 km, bao phủ hầu hết các mục tiêu chiến lược tại châu Âu. Điểm đáng chú ý nhất của hệ thống này là tốc độ bay cực lớn, đạt mức Mach 10 (gấp 10 lần tốc độ âm thanh). Với vận tốc này, giới quân sự Nga khẳng định hiện chưa có hệ thống phòng không nào trên thế giới có khả năng đánh chặn hiệu quả. Truyền thông Moscow cũng đưa ra những con số gây áp lực khi cho biết tên lửa chỉ mất khoảng 11 phút để tiếp cận căn cứ không quân tại Ba Lan và 17 phút để tới trụ sở NATO tại Brussels.

Một yếu tố gây quan ngại lớn cho các đồng minh phương Tây là tính lưỡng dụng của Oreshnik. Tên lửa có thể trang bị cả đầu đạn thông thường lẫn đầu đạn hạt nhân, và rất khó để phân biệt loại đầu đạn đang mang theo cho đến khi mục tiêu bị tiêu diệt. Nga từng thử nghiệm phiên bản trang bị đầu đạn thông thường để tấn công một cơ sở công nghiệp tại Ukraine vào tháng 11/2024, chứng minh sức tàn phá khủng khiếp tương đương với vũ khí chiến thuật dù không sử dụng năng lượng hạt nhân.

Việc triển khai tới 10 hệ thống Oreshnik tại Belarus, theo xác nhận của Tổng thống Alexander Lukashenko, được xem là quân bài chiến lược của Điện Kremlin. Động thái này gửi đi thông điệp cứng rắn tới Kiev và các đồng minh phương Tây giữa lúc Mỹ đang nỗ lực thúc đẩy một thỏa thuận chấm dứt xung đột. Tổng thống Putin từng cảnh báo Nga sẽ tiếp tục mở rộng đà tiến công nếu các yêu cầu cốt lõi về an ninh của Moscow không được đáp ứng trên bàn đàm phán.

Sự hiện diện của Oreshnik tại Belarus không chỉ thay đổi cán cân quân sự tại khu vực biên giới Đông Âu mà còn tạo ra một lớp rào chắn răn đe mới. Trong đoạn video được công bố, các bệ phóng di động Oreshnik đã thực hiện những bài diễn tập di chuyển xuyên rừng, cho thấy khả năng cơ động cao và khó bị phát hiện bởi các thiết bị giám sát từ vệ tinh. Khi năm 2026 đang đến gần, sự hiện diện của loại vũ khí siêu vượt âm này được dự báo sẽ là một biến số quan trọng tác động đến tiến trình đối thoại và ổn định an ninh toàn cầu./.