Trong nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu đưa con người trở lại Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ, NASA đang đẩy nhanh quá trình phát triển các phương tiện hỗ trợ hoạt động thám hiểm trên bề mặt thiên thể này. Bên cạnh tàu đổ bộ và hệ thống sinh tồn, xe địa hình được xem là một mắt xích quan trọng nhằm mở rộng phạm vi di chuyển và phục vụ kế hoạch xây dựng hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng.
Tại sự kiện Moon Base diễn ra cuối tháng 5 tại Washington (Mỹ), NASA công bố các hợp đồng mới dành cho chương trình Lunar Terrain Vehicle (LTV) - dòng xe địa hình có người lái được thiết kế riêng cho môi trường Mặt Trăng.
Sau quá trình đánh giá, cơ quan vũ trụ Mỹ đã chọn hai doanh nghiệp bước vào vòng phát triển cuối cùng là Astrolab và Lunar Outpost. Hai công ty lần lượt nhận được các hợp đồng trị giá 219 triệu USD và 220 triệu USD để tiếp tục hoàn thiện phương tiện trước khi NASA đưa ra quyết định cuối cùng.
Ảnh: AP
Hai mẫu xe đang cạnh tranh gồm CLV-1 của Astrolab và Pegasus của Lunar Outpost. Cả hai đều mang kiểu dáng tương tự các dòng xe địa hình side-by-side trên Trái Đất, có trọng lượng khoảng một tấn và được thiết kế để chở tối đa hai phi hành gia trong các chuyến khảo sát.
Về hiệu suất, Pegasus có thể đạt tốc độ khoảng 9,6 km/h, trong khi CLV-1 được công bố có khả năng di chuyển gần 14,5 km/h trên địa hình tương đối bằng phẳng của Mặt Trăng. Cả hai đều đủ khả năng vượt qua những khu vực có độ dốc lên tới 20 độ.
Điểm chung đáng chú ý là cả hai phương tiện đều sử dụng hệ truyền động điện hoàn toàn. Chúng có thể được điều khiển trực tiếp bởi phi hành gia, vận hành từ xa hoặc hoạt động bán tự động trong một số nhiệm vụ nhất định, giúp tăng tính linh hoạt cho các chiến dịch thám hiểm.
CLV-1 được phát triển từ nền tảng FLEX của Astrolab, hướng đến khả năng đa nhiệm với các vai trò chở người, vận chuyển thiết bị và hỗ trợ vận hành từ xa. Thiết kế có thể gấp gọn của phương tiện cũng được xem là lợi thế khi cần tối ưu không gian trên các tàu phóng.
Trong khi đó, Pegasus là phiên bản nâng cấp từ mẫu Eagle trước đây của Lunar Outpost, được tinh chỉnh để đáp ứng các tiêu chuẩn mới nhất của NASA. Xe sử dụng công nghệ pin do GM phát triển và tích hợp nhiều kinh nghiệm kỹ thuật được kế thừa từ các chương trình khám phá không gian trước đây. Theo công bố của nhà sản xuất, phạm vi hoạt động của Pegasus có thể đạt tới khoảng 900 km.
Tuy nhiên, công nghệ tiên tiến mới chỉ là một phần của bài toán. Thách thức lớn nhất đối với các phương tiện này là khả năng tồn tại trong môi trường khắc nghiệt trên Mặt Trăng, nơi lớp bụi siêu mịn có tính mài mòn cao có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hệ thống cơ khí và điện tử.
Bên cạnh đó, sự chênh lệch nhiệt độ cực lớn giữa ngày và đêm cùng điều kiện không có khí quyển bảo vệ khiến mọi thiết bị phải đáp ứng những yêu cầu khắt khe về độ bền và độ tin cậy.
Trong những năm tới, Astrolab và Lunar Outpost sẽ tiếp tục hoàn thiện thiết kế, thử nghiệm và chứng minh năng lực vận hành của các phương tiện trước khi một mẫu xe chính thức được lựa chọn đồng hành cùng các phi hành gia Artemis trong hành trình khám phá Mặt Trăng.
Bình luận
0