AFP hôm nay dẫn nguồn tin nắm rõ cuộc trao đổi giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết các nước đồng minh châu Âu của Mỹ sẽ tăng cường an ninh ở Bắc Cực. “Mỹ và Đan Mạch sẽ đàm phán lại Thỏa thuận Phòng thủ Greenland ký năm 1951”, nguồn tin cho hay.

Người này cho biết thêm rằng vấn đề công nhận chủ quyền của Mỹ đối với các căn cứ quân sự tại Greenland không được đưa ra thảo luận trong cuộc gặp giữa ông Trump và ông Rutte. Giới chức Mỹ và Đan Mạch hiện chưa bình luận về thông tin này.

Theo Thỏa thuận Phòng thủ Greenland, Mỹ được phép xây dựng và vận hành các căn cứ quân sự trên khắp hòn đảo, cũng như bố trí binh lực và kiểm soát hoạt động của tàu thuyền, máy bay và các phương tiện đường thủy trong khu vực.

Bản cập nhật thỏa thuận năm 2004 cho phép Mỹ tự do tăng cường lực lượng tới Greenland với điều kiện phải báo trước cho chính phủ Đan Mạch và chính quyền Greenland. Hiện quân đội Mỹ duy trì một căn cứ tại đây, đóng vai trò mắt xích quan trọng trong hệ thống phòng thủ tên lửa Bắc Mỹ.

Tổng thống Donald Trump hôm 21/1 công bố một thỏa thuận khung sau cuộc hội đàm với Tổng thư ký NATO bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos (Thụy Sĩ), song các chi tiết cụ thể vẫn chưa rõ ràng. Sau cuộc gặp, ông Trump cũng rút lại lời đe dọa sử dụng vũ lực để kiểm soát Greenland.

Tổng thư ký NATO cho biết “hướng hành động” được nêu ra trong cuộc gặp là nhằm “bảo đảm Nga và Trung Quốc không thể tiếp cận nền kinh tế Greenland” hoặc hiện diện quân sự trên hòn đảo.

Chính phủ Đan Mạch khẳng định Tổng thư ký NATO không thể thay họ đàm phán. Thủ tướng Mette Frederiksen nhấn mạnh chỉ có Đan Mạch và Greenland mới có quyền đưa ra quyết định về các vấn đề liên quan. Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen cũng khẳng định ông Rutte “không thể thay Đan Mạch hoặc Greenland đàm phán thỏa thuận”, song đánh giá cao nỗ lực của NATO trong việc duy trì đoàn kết liên minh và tăng cường an ninh Bắc Cực.

Greenland là đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo thuộc Đan Mạch, có dân số khoảng 57.000 người và diện tích hơn 2,16 triệu km². Với vị trí nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ sang châu Âu, Greenland được xem là địa điểm chiến lược quan trọng đối với Washington, đồng thời sở hữu nguồn khoáng sản dồi dào, phần lớn chưa được khai thác.