Quốc hội Mỹ đang cân nhắc áp dụng các khoản phí mới đối với xe điện (EV) nhằm bổ sung nguồn ngân sách cho việc bảo trì và nâng cấp hệ thống đường sá liên bang. Động thái này diễn ra khi nguồn thu từ thuế nhiên liệu truyền thống ngày càng suy giảm do xu hướng chuyển dịch sang phương tiện sử dụng điện.

Theo truyền thông Mỹ, một dự luật hạ tầng giao thông mới dự kiến được đưa ra thảo luận từ tháng 4 tới, thay thế đạo luật hiện hành sẽ hết hiệu lực vào ngày 30-9. Điểm đáng chú ý là đề xuất này có thể khiến người sở hữu xe điện phải chi thêm hàng trăm USD mỗi năm.

Hiện nay, phần lớn chi phí bảo trì đường bộ tại Mỹ được tài trợ từ thuế đánh vào xăng và dầu diesel. Tuy nhiên, khi xe điện ngày càng phổ biến, nhóm phương tiện này gần như không đóng góp vào quỹ bảo trì đường sá, tạo ra khoảng trống ngân sách mà các nhà lập pháp cho rằng cần được xử lý sớm.

Chủ tịch Ủy ban Giao thông và Hạ tầng Hạ viện Mỹ Sam Graves cho biết Quốc hội đang xây dựng kế hoạch đầu tư hạ tầng kéo dài 5 năm với tổng ngân sách liên bang dự kiến từ 500 đến 550 tỷ USD. Trong đó, việc thu phí đối với xe điện được xem là một giải pháp nhằm đảm bảo nguồn thu ổn định cho hệ thống giao thông.

Một số phương án cụ thể đã được đưa ra thảo luận. Phía Hạ viện đề xuất mức phí thường niên khoảng 250 USD đối với mỗi xe điện, trong khi một đề xuất từ Thượng viện đưa ra phương án thu một lần 1.000 USD khi đăng ký phương tiện.

Tuy nhiên, kế hoạch này nhanh chóng vấp phải nhiều ý kiến trái chiều. Một trong những nguyên nhân chính là thuế xăng dầu liên bang tại Mỹ gần như không thay đổi trong suốt 33 năm qua. Việc tăng thuế nhiên liệu được đánh giá là khó khả thi về mặt chính trị, đặc biệt trong bối cảnh giá xăng đang chịu áp lực tăng do bất ổn địa chính trị tại Trung Đông.

Trong bối cảnh đó, xe điện bị xem là “nguồn thu dễ tiếp cận” khi thị phần vẫn còn thấp so với xe sử dụng động cơ đốt trong. Một số chính trị gia thậm chí đề xuất mở rộng phạm vi thu phí sang cả các phương tiện hybrid nhằm đảm bảo sự công bằng giữa các loại phương tiện sử dụng hạ tầng giao thông.

Những người ủng hộ cho rằng người dùng xe điện cũng cần đóng góp chi phí bảo trì đường sá tương tự các phương tiện khác, bởi mọi loại xe đều gây hao mòn hạ tầng. Ngược lại, các nhóm ủng hộ năng lượng sạch lo ngại việc áp thêm phí có thể làm chậm quá trình chuyển đổi sang phương tiện phát thải thấp, đặc biệt khi chính phủ Mỹ đang thúc đẩy mục tiêu giảm khí thải carbon.

Theo ước tính, trung bình mỗi người dân Mỹ hiện đóng khoảng 88 USD mỗi năm tiền thuế nhiên liệu liên bang. Vì vậy, nếu mức phí mới được thông qua, chi phí dành cho xe điện có thể cao hơn đáng kể so với khoản đóng góp hiện tại của nhiều tài xế sử dụng xe chạy xăng.

Hiện phương án cuối cùng vẫn chưa được quyết định và dự kiến sẽ còn trải qua nhiều vòng tranh luận tại Quốc hội trước khi được thông qua. Kết quả của cuộc thảo luận này được cho là sẽ ảnh hưởng lớn tới chính sách giao thông, ngân sách hạ tầng cũng như tốc độ phát triển thị trường xe điện tại Mỹ trong những năm tới.