Mã QR theo tàu cá ra khơi

Mang công nghệ số vươn khơi: Bước đột phá trong công tác tuyên truyền pháp luật cho ngư dân

Đại dương bao la với những chuyến đi biển dài ngày luôn đặt ra nhiều thách thức không chỉ cho ngư dân trong việc khai thác, mà còn cho các cơ quan chức năng trong công tác quản lý và phổ biến pháp luật. 

Trước đây, việc tuyên truyền chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) thường được thực hiện qua các hình thức như phát tờ rơi, sổ tay hay tài liệu in ấn. Tuy nhiên, đặc thù môi trường biển với độ ẩm cao, sóng gió khắc nghiệt khiến các tài liệu giấy dễ bị rách nát, thất lạc, gây khó khăn cho ngư dân khi cần tra cứu đột xuất giữa trùng khơi.

Nhận thức rõ những hạn chế đó, Vùng Cảnh sát biển 2 đã quyết liệt đổi mới phương thức tiếp cận bằng cách tích hợp toàn bộ các quy định pháp luật vào một nền tảng số nhỏ gọn: Mã QR.

Những ngày này, tại cảng cá Cửa Việt (tỉnh Quảng Trị), hình ảnh các cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển cần mẫn đến từng mạn tàu vừa cập bến để dán những tấm áp phích có chứa mã QR đã trở nên quen thuộc. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh có kết nối internet, ngư dân giờ đây có thể mang theo cả một "thư viện pháp luật" ra khơi mà không lo hư hỏng hay thất lạc.

Mã QR - "Cẩm nang pháp luật" điện tử mở ra kênh tương tác hai chiều với ngư dân

Sáng kiến dán mã QR không đơn thuần là việc thay đổi hình thức lưu trữ, mà còn là sự hệ thống hóa thông tin một cách khoa học, minh bạch và sát với nhu cầu thực tiễn của bà con ngư dân.

Khi dùng điện thoại quét mã QR được dán trên cabin tàu, ngư dân sẽ lập tức được truy cập vào hệ thống cơ sở dữ liệu số do lực lượng chức năng xây dựng. Tại đây, toàn bộ các quy định cốt lõi về chống khai thác IUU được trình bày rõ ràng, bao gồm: Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động đánh bắt thủy hải sản; trách nhiệm cụ thể của chủ tàu và thuyền trưởng; quy định nghiêm ngặt về việc lắp đặt và duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình (VMS); hướng dẫn ghi chép nhật ký khai thác; và đặc biệt là chi tiết các chế tài xử lý nếu để xảy ra vi phạm.

Đáng chú ý, nền tảng này không chỉ cung cấp thông tin theo chiều tư duy một hướng từ cơ quan quản lý đến người dân. Điểm sáng của hệ thống là việc mở ra một kênh tương tác trực tuyến. 

Thông qua mã QR, ngư dân hoàn toàn có thể chủ động gửi ý kiến phản ánh, chia sẻ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình hoạt động trên các ngư trường. Điều này tạo ra sợi dây liên kết chặt chẽ giữa lực lượng thực thi pháp luật trên biển và bà con ngư dân, đảm bảo mọi thắc mắc đều được giải đáp kịp thời.

Sự đồng thuận từ ngư dân: Dễ hiểu, dễ nhớ và dễ thực hiện

Sự thành công của bất kỳ chính sách hay chiến dịch tuyên truyền nào cũng nằm ở sự tiếp nhận của người dân. Ghi nhận thực tế tại Quảng Trị cho thấy, giải pháp của Vùng Cảnh sát biển 2 đang nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ cộng đồng ngư dân.

Nhiều chủ tàu tại xã Cửa Việt bày tỏ sự phấn khởi trước cách làm mới này, bởi chỉ cần một thao tác quét mã trên điện thoại, mọi thông tin cần thiết đều hiển thị rõ ràng, tạo điều kiện vô cùng thuận lợi cho quá trình vươn khơi bám biển. 

Không chỉ đánh giá cao tính tiện ích của mã QR, bà con ngư dân còn đặc biệt ấn tượng trước sự tận tình của lực lượng chức năng khi trực tiếp lên tàu giải thích cặn kẽ, cụ thể từng quy định. Chính sự kết hợp giữa công nghệ và tuyên truyền trực tiếp này đã giúp các quy định pháp luật trở nên dễ hiểu, dễ nhớ, giúp người đi biển nắm rõ giới hạn vi phạm để tự giác phòng tránh. Nhờ đó, tâm lý e ngại do thiếu hiểu biết về luật pháp dần được thay thế bằng sự tự tin và ý thức chấp hành nghiêm túc.

Triển khai đồng bộ: Lực lượng chức năng sát cánh cùng ngư dân hướng tới mục tiêu gỡ "thẻ vàng" IUU

Hành trình đưa mã QR lên tàu cá đang được Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 triển khai một cách bài bản và rộng khắp. Không chỉ dừng lại ở Quảng Trị, chiến dịch này được thực hiện đồng loạt tại 12 cảng cá thuộc 5 tỉnh, thành phố miền Trung (kéo dài từ Quảng Trị đến Gia Lai) - khu vực có số lượng tàu cá đánh bắt xa bờ rất lớn.

Theo số liệu thống kê ban đầu, đã có hơn 323 tàu cá đánh bắt xa bờ cùng hơn 2.000 ngư dân được tiếp cận, tuyên truyền trực tiếp trong đợt này. Song song với việc hướng dẫn sử dụng công nghệ mới, lực lượng Cảnh sát biển vẫn duy trì các hoạt động thiết thực như phát tờ rơi và trao tặng cờ Tổ quốc, khích lệ tinh thần bám biển bảo vệ chủ quyền của bà con.

Đại diện lực lượng thực thi pháp luật của Vùng Cảnh sát biển 2 khẳng định, mục tiêu cốt lõi của toàn bộ chiến dịch không chỉ dừng lại ở việc cung cấp công cụ tra cứu thông tin hay phát tờ rơi tuyên truyền. Đích đến sâu xa hơn là làm sao để mỗi ngư dân không chỉ dừng lại ở việc "biết" quy định, mà phải thực sự hiểu rõ trách nhiệm của bản thân mỗi khi nhổ neo vươn khơi.

Việc trang bị mã QR trên mỗi con tàu chính là bước khởi đầu vững chắc, cung cấp cho ngư dân "chiếc la bàn pháp lý" chuẩn xác nhất. Khi mỗi ngư dân đều thấu hiểu và tự giác làm đúng luật, sự kết hợp giữa công tác quản lý hiện đại của lực lượng chức năng và ý thức trách nhiệm của nhân dân sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp. 

Đây chính là tiền đề quan trọng để Việt Nam quản lý tốt các hoạt động khai thác trên biển, góp phần sớm gỡ bỏ "thẻ vàng" IUU, đồng thời hướng tới xây dựng một ngành kinh tế thủy sản bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html