Lùi hiệu lực quy định an toàn thực phẩm: "Nắn dòng" pháp lý để tránh nghẽn mạch sản xuất

Đảm bảo tính khả thi, tránh tình trạng "luật chồng luật"

Theo Thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ, Bộ Y tế cùng các bộ liên quan được giao nhiệm vụ rà soát, trình Chính phủ trước ngày 28/3 để ban hành nghị quyết mới. Nội dung trọng tâm là kéo dài thời hạn tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) chính thức có hiệu lực.

Trước đó, Nghị quyết 09/2026/NQ-CP từng lùi thời hạn áp dụng các văn bản này đến ngày 15/4/2026. Tuy nhiên, qua rà soát thực tế, việc thực thi ngay các quy định mới về công bố, đăng ký sản phẩm bộc lộ nhiều bất cập, có thể gây ách tắc cho doanh nghiệp và chưa tương thích với định hướng sửa đổi luật.

Nguy cơ ách tắc hàng hóa và "cứu cánh" từ quyết định lùi thời hạn

Việc lùi thời hạn thi hành không đơn thuần là trì hoãn thủ tục, mà là giải pháp cấp bách để ngăn chặn đứt gãy chuỗi cung ứng. Theo các hiệp hội doanh nghiệp, nếu áp dụng ngay, hàng nghìn lô hàng nhập khẩu có nguy cơ lưu kho do chưa kịp thích ứng với quy trình kiểm tra mới. Sự thiếu đồng bộ có thể đẩy chi phí logistics tăng cao, trực tiếp làm tăng giá thành sản phẩm. Quyết định lùi thời hạn giúp thị trường ổn định, cho phép doanh nghiệp duy trì nhịp độ sản xuất theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP cũ, đồng thời chuẩn bị nguồn lực cho cuộc chuyển đổi bài bản hơn.

Việc tạm dừng này được nhìn nhận là sự điều chỉnh cần thiết để tạo ra hành lang pháp lý hoàn chỉnh. Chuyên gia kinh tế Trần Mạnh Hùng nhận định: "Việc chờ đợi Luật sửa đổi sẽ giúp hệ thống văn bản hướng dẫn có điểm tựa vững chắc hơn, tránh việc doanh nghiệp phải thay đổi quy trình, bao bì nhiều lần gây lãng phí nguồn lực".

Chuyển trọng tâm từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm"

Dù tạm ngưng hiệu lực các văn bản mới, Thường trực Chính phủ nhấn mạnh không được buông lỏng quản lý. Trọng tâm công tác quản lý thời gian tới sẽ chuyển dịch mạnh mẽ từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Các đoàn thanh tra liên ngành sẽ tăng cường giám sát thị trường, lấy mẫu ngẫu nhiên và xử lý nghiêm các vi phạm từ cơ sở sản xuất lớn đến các bếp ăn tập thể.

Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành phải minh bạch hóa quy trình, ứng dụng công nghệ thông tin vào truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Đây được coi là giải pháp then chốt để bảo vệ người tiêu dùng trong khi chờ đợi khung pháp lý mới.

Những vướng mắc từ Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 sẽ là bài học kinh nghiệm để các nhà hoạch định chính sách điều chỉnh Luật sửa đổi tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế. Mục tiêu cuối cùng là tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, nơi doanh nghiệp chân chính được bảo vệ và sức khỏe người dân được đặt lên hàng đầu.

Việc lùi thời hạn thi hành giúp Chính phủ tập trung hoàn thiện triết lý quản lý mới: Chuyển dịch từ rào cản hành chính sang đề cao trách nhiệm tự giác của nhà sản xuất. Tuy nhiên, để vận hành hiệu quả, hệ thống hậu kiểm cần tinh nhuệ hơn với sự hỗ trợ của công nghệ số. Thời gian tạm dừng này là "khoảng lặng" quý giá để các cơ quan quản lý kiện toàn bộ máy thanh tra và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm, đảm bảo khi luật mới đi vào cuộc sống, việc kiểm soát sẽ chính xác và hiệu quả hơn.