Livestream bán hàng bước vào khuôn khổ mới: Nền tảng TMĐT phải công khai quy chế, tăng trách nhiệm quản lý

Siết chặt hoạt động livestream bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 248/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết thi hành một số nội dung của Luật Thương mại điện tử. Một trong những điểm đáng chú ý của nghị định là việc thiết lập khung pháp lý cụ thể đối với hoạt động livestream bán hàng, đồng thời bổ sung trách nhiệm của các chủ quản nền tảng thương mại điện tử trong công tác quản lý, giám sát và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Theo quy định, các nền tảng thương mại điện tử có tích hợp tính năng livestream phải xây dựng và công khai quy chế hoạt động để người bán và người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận trước khi tham gia giao dịch.

Sáu nội dung bắt buộc trong quy chế livestream

Nghị định yêu cầu quy chế livestream bán hàng phải được công khai đầy đủ, trong đó tối thiểu phải bao gồm sáu nhóm nội dung quan trọng.

Trước hết, nền tảng phải quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia hoạt động livestream, từ người bán, người phát trực tiếp đến người mua.

Bên cạnh đó, phải hướng dẫn cụ thể về định danh và xác thực điện tử đối với người thực hiện livestream; quy trình đăng ký tài khoản dành cho người bán và người phát sóng trực tiếp.

Đối với các trường hợp vi phạm, quy chế cần nêu rõ điều kiện và trình tự tạm dừng phiên phát trực tiếp, gỡ bỏ nội dung hoặc vô hiệu hóa đường dẫn khi phát hiện hành vi không tuân thủ quy định.

Ngoài ra, nền tảng phải bố trí công cụ để người livestream hiển thị cảnh báo đối với hàng hóa, dịch vụ có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng hoặc tài sản của người tiêu dùng, đồng thời xây dựng cơ chế tiếp nhận, xử lý phản ánh và giải quyết khiếu nại của người xem cả trong và sau quá trình phát trực tiếp.

Nền tảng thương mại điện tử phải tăng cường trách nhiệm quản lý

Không chỉ quản lý hoạt động livestream, Nghị định 248/2026/NĐ-CP còn đặt ra hàng loạt nghĩa vụ mới đối với chủ quản các nền tảng thương mại điện tử.

Theo đó, doanh nghiệp vận hành nền tảng phải công khai đầy đủ các thông tin bắt buộc hoặc bố trí đường dẫn rõ ràng để người dùng dễ dàng tra cứu ngay trên giao diện chính.

Định kỳ, các đơn vị phải thực hiện báo cáo trực tuyến thông qua Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử hoặc cung cấp thông tin khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền.

Đặc biệt, khi nhận được yêu cầu của cơ quan chức năng, nền tảng phải kiểm tra, rà soát và xử lý thông tin về hàng giả, hàng hóa vi phạm pháp luật hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong thời hạn tối đa 24 giờ.

Song song với đó, các nền tảng phải thường xuyên cập nhật danh sách từ khóa theo khuyến cáo của cơ quan quản lý để tự động sàng lọc nội dung trước khi sản phẩm được hiển thị tới người tiêu dùng.

Các doanh nghiệp cũng có trách nhiệm duy trì tài khoản trên Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử để tiếp nhận, phản hồi các khiếu nại, tranh chấp phát sinh và phối hợp với chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ trong việc ngăn chặn các sản phẩm có dấu hiệu vi phạm.

Nền tảng số lớn chịu trách nhiệm cao hơn

Đối với các nền tảng thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến, đặc biệt là nền tảng số lớn hoặc mạng xã hội tích hợp hoạt động thương mại điện tử, nghị định yêu cầu thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo Luật Thương mại điện tử, đồng thời tăng cường trách nhiệm báo cáo và cung cấp dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước.

Quy định này nhằm nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh trực tuyến, đồng thời tăng cường khả năng kiểm soát các giao dịch diễn ra trên những nền tảng có lượng người dùng lớn.

Chỉ được vận hành sau khi được Bộ Công Thương xác nhận

Một điểm mới đáng chú ý khác là các nền tảng thương mại điện tử trung gian, mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử và nền tảng tích hợp chỉ được phép chính thức hoạt động sau khi được Bộ Công Thương xác nhận đăng ký và đáp ứng đầy đủ các điều kiện về quản lý, vận hành theo quy định.

Trong quá trình hoạt động, nếu có thay đổi về tên nền tảng, người chịu trách nhiệm quản lý, thông tin doanh nghiệp, mô hình hoạt động, điều kiện giao dịch, hợp đồng cung cấp dịch vụ hoặc bổ sung dịch vụ mới, đơn vị vận hành phải hoàn tất thủ tục sửa đổi, bổ sung đăng ký trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày phát sinh thay đổi.

Quy định rõ các trường hợp chấm dứt đăng ký

Nghị định cũng quy định cụ thể những trường hợp nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện thủ tục chấm dứt đăng ký, bao gồm khi chủ quản chủ động đề nghị, nền tảng ngừng hoạt động, chuyển nhượng cho đơn vị khác hoặc thay đổi mã số thuế.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý nhà nước có quyền chấm dứt đăng ký đối với nền tảng không hợp tác trong quá trình quản lý hoặc vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật.

Cụ thể, nếu quá 30 ngày kể từ khi cơ quan chức năng gửi yêu cầu qua Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử mà nền tảng không phản hồi hoặc có hành vi vi phạm đến mức buộc phải chấm dứt hoạt động theo quy định về xử lý vi phạm hành chính thì sẽ bị thu hồi đăng ký.

Việc ban hành Nghị định 248/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý chặt chẽ hơn cho hoạt động thương mại điện tử, đặc biệt là hình thức livestream bán hàng đang phát triển mạnh, qua đó nâng cao tính minh bạch của thị trường và tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong môi trường số.