Ô nhiễm rác thải tại "Thành phố sinh thái"
Hội An từng được biết đến là địa phương đi đầu trong việc phân loại và xử lý rác thải sinh hoạt. Tuy nhiên, hình ảnh thực tế tại bãi rác Cẩm Hà (phường Hội An Tây) lại đang vẽ nên một bức tranh tương phản đầy ám ảnh. Từ một trạm trung chuyển rác, nơi đây đã biến thành một bãi rác lộ thiên khổng lồ với quy mô ước tính gần 100.000 tấn.
Mùi hôi thối, ô nhiễm nguồn nước và nguy cơ dịch bệnh đang trực tiếp đe dọa cuộc sống của hàng trăm hộ dân xung quanh. Điều đáng nói, ngay sát cạnh "núi rác" này là các dự án nhà máy xử lý rác thải hiện đại nhưng lại đang trong tình trạng hoang tàn, đổ nát.
Hàng trăm tỷ đồng "phơi cùng mưa nắng"
Dự án ODA 337 tỷ đồng: Một con số khổng lồ từ ngân sách nhà nước và vốn vay quốc tế nhưng hiện tại hệ thống nhà máy đã hư hỏng hoàn toàn, không còn khả năng vận hành.
Lò đốt rác 25 tỷ đồng: Từng được kỳ vọng là giải pháp giảm tải cho bãi rác, nhưng sau một thời gian vận hành thử nghiệm ngắn ngủi, dự án này đã đóng cửa im lìm suốt 10 năm qua.
Công ty CP đầu tư và phát triển năng lượng môi trường - 579: Được cấp chủ trương từ năm 2020 với công suất 120 tấn/ngày đêm. Dù dự kiến đi vào hoạt động từ giữa năm 2023, nhưng đến nay dự án vẫn vướng mắc về thủ tục nghiệm thu, giấy phép môi trường và đặc biệt là dây chuyền công nghệ không đúng với thiết kế phê duyệt ban đầu.
Tổng cộng, hơn 500 tỷ đồng đã được đổ vào các công trình xử lý rác tại đây, nhưng kết quả thu về chỉ là những khung nhà xưởng gỉ sét và những đống phế liệu công nghiệp.
"Đây là sự lãng phí nghiêm trọng từ đầu tư công đến đầu tư tư nhân. Chúng tôi đã yêu cầu các cơ quan chức năng vào cuộc kiểm tra, xử lý dứt điểm để đưa các nhà máy vào hoạt động, tránh lãng phí ngân sách." – Ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh trong buổi kiểm tra thực tế.
Vòng quẩn quanh: Ô nhiễm – Di dời – Chờ đợi
Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là vị trí các nhà máy xử lý rác nằm quá sát khu dân cư. Theo quy chuẩn môi trường, nếu đưa vào vận hành, chính quyền sẽ phải thực hiện di dời, tái định cư cho hàng trăm hộ dân. Đây là một bài toán kinh phí và quỹ đất cực kỳ nan giải mà dường như lúc lập dự án, các bên liên quan đã "bỏ quên" hoặc đánh giá chưa đúng mức.
Hệ quả là rác vẫn cứ ùn ứ, người dân vẫn phải sống chung với ô nhiễm, và những cỗ máy tiền tỷ thì tiếp tục chờ đợi trong vô vọng.
Trách nhiệm thuộc về ai?
Sự thất bại của chuỗi dự án xử lý rác thải tại Hội An và Đà Nẵng không chỉ đơn thuần là lỗi kỹ thuật hay công nghệ. Đó là sự lỏng lẻo trong khâu giám sát, phê duyệt dự án và sự thiếu quyết liệt của các chủ đầu tư. Khi công nghệ không tương thích với thực tế, khi quy hoạch chồng chéo với khu dân cư, cái giá phải trả chính là môi trường sống của người dân và túi tiền của ngân sách.
Lời kết: Cần một giải pháp "thay máu"
Đà Nẵng và Hội An không thể mãi "loay hoay" với rác. Việc kiểm tra và xử lý trách nhiệm là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là cần một lộ trình tái cấu trúc các dự án này.
Cần sự vào cuộc của các chuyên gia công nghệ môi trường độc lập để đánh giá lại khả năng phục hồi của các nhà máy, đồng thời minh bạch hóa quá trình đầu tư để rác thải thực sự được xử lý, thay vì biến chính những nhà máy xử lý rác trở thành "rác thải công nghiệp" nặng nề như hiện nay.
Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html
Bình luận
0