Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, tương lai kinh tế Mỹ năm 2026 trở thành chủ đề tranh luận sôi nổi. Trong khi nhiều mô hình kinh tế truyền thống phát tín hiệu cảnh báo tăng trưởng chậm lại, các quan chức chính quyền Mỹ lại đưa ra dự báo đầy lạc quan về một giai đoạn bứt phá mạnh mẽ.
Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick nhận định GDP quý I/2026 có thể vượt 5%, thậm chí chạm 6% nếu lãi suất giảm. Ông cho rằng việc nới lỏng quy định và điều chỉnh chính sách công nghiệp sẽ giải phóng năng lực sản xuất của nền kinh tế trị giá khoảng 30.000 tỷ USD. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng dự báo GDP thực năm 2026 đạt 4–5%, tương đương tăng trưởng danh nghĩa 7–8%.
Một trong những công cụ được kỳ vọng tạo cú hích là đạo luật thuế và chi tiêu mới, bao gồm đề xuất hoàn thuế thu nhập khoảng 1.000 USD cho người dân. Chính quyền tin rằng kết hợp cắt giảm thuế doanh nghiệp, nới lỏng quy định và kích cầu tiêu dùng sẽ tạo đà tăng trưởng mạnh, thậm chí có thể trở thành mô hình cho các đồng minh.

Tuy nhiên, nhiều tổ chức độc lập và định chế tài chính lại đưa ra dự báo thận trọng hơn. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ước tính tăng trưởng năm 2026 khoảng 2,2%, trong khi Cục Dự trữ Liên bang (Fed) dự báo 2,3%. Các ngân hàng đầu tư như Goldman Sachs và Mizuho cũng chỉ kỳ vọng mức 2,5–2,7%, cao hơn đồng thuận thị trường nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mục tiêu 5% của chính quyền.
Nguyên nhân chính của sự thận trọng là nguy cơ lạm phát quay trở lại nếu chính sách kích thích được triển khai khi nền kinh tế đã gần toàn dụng. Các chuyên gia lo ngại kịch bản “quá nhiều tiền đuổi theo quá ít hàng hóa” sẽ khiến giá cả leo thang. Một số nhà kinh tế nhận định các biện pháp kích cầu có thể “mở khóa lạm phát” hơn là tăng trưởng bền vững.
Bên cạnh đó, dù GDP tăng, người lao động có thể không cảm nhận rõ sự cải thiện. Tỷ trọng thu nhập lao động trong GDP đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ, phản ánh lợi ích tăng trưởng có xu hướng tập trung vào vốn và công nghệ hơn là tiền lương.
Trí tuệ nhân tạo (AI) nổi lên như biến số quan trọng nhất. Nhiều tổ chức, trong đó có Goldman Sachs, cho rằng phần lớn tăng trưởng những năm tới sẽ đến từ năng suất lao động tăng nhờ ứng dụng AI và đầu tư vào trung tâm dữ liệu. Xu hướng này cũng xuất hiện ở châu Âu khi sản lượng tăng nhưng việc làm không tăng tương ứng.
Tuy vậy, sự bùng nổ năng suất nhờ AI cũng kéo theo nguy cơ “phục hồi không việc làm”. Doanh nghiệp có thể trì hoãn tuyển dụng nếu công nghệ giúp tiết giảm nhân sự, khiến tỷ lệ thất nghiệp khó giảm dù GDP tăng.
Về chính sách tiền tệ, một số tổ chức dự báo Fed có thể cắt giảm lãi suất hai lần trong năm 2026, đưa lãi suất về vùng trung tính 3–3,25%. Lạm phát PCE lõi được kỳ vọng giảm dần về quanh 2% vào cuối năm, tạo điều kiện cho kịch bản “hạ cánh mềm”.
Tổng thể, năm 2026 được đánh giá là giai đoạn nhiều cơ hội nhưng cũng không ít rủi ro với kinh tế Mỹ. Tăng trưởng cao nhờ công nghệ và cải cách chính sách là kịch bản có cơ sở, song mức 5% có thể là mục tiêu đầy tham vọng. Câu hỏi lớn vẫn còn đó: liệu thành quả từ AI và tăng trưởng GDP có lan tỏa đến thu nhập của người lao động phổ thông, hay khoảng cách giàu nghèo sẽ tiếp tục nới rộng?

Bình luận
0