Khi văn hóa bản địa trở thành sinh kế

Sinh kế từ những nghề truyền thống

Để văn hóa sống trong đời sống hiện đại, chỉ giữ nghề là chưa đủ. Sinh kế của người làm nghề cũng cần được bảo đảm bằng những đầu ra mới. Và du lịch đang mở ra một thị trường mới cho các sản phẩm truyền thống. 

Gắn bó nhiều năm với nghề dệt chiếu, chị Ánh nay còn hướng dẫn du khách trải nghiệm nghề đan lát Việt Nam. Từ những sợi chiếu, du khách tự tay làm sản phẩm lưu niệm mang đậm bản sắc Việt.

Chị Maria Gofbashova, du khách Nga, chia sẻ: "Tôi rất thích tự tay làm các sản phẩm thủ công. Khá là khó nhưng ở đây, tôi có 1 người hướng dẫn rất tốt, đã hướng dẫn tôi rất tỉ mỉ về cách làm ra chiếc quạt này. Với tôi, đây là trải nghiệm thú vị."

Với lợi thế từ rừng đến biển, cùng nhiều nghề truyền thống và cộng đồng tận tâm giữ nghề, Khánh Hòa đang khai thác văn hóa làng nghề gắn với du lịch xanh.

Du lịch mở thêm sinh kế cho người thợ

Du khách không chỉ muốn nhìn. Họ muốn được chạm, được làm và tự tạo ra sản phẩm. Chính nhu cầu trải nghiệm ấy đang mở thêm cơ hội việc làm cho những người lâu nay chỉ gắn với nghề truyền thống.

Chị Nguyễn Thị Ánh, phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, cho biết: "Có thể bất đồng ngôn ngữ, không hiểu nhau nhưng mình dùng động tác để hướng dẫn khách làm theo. Họ hoàn thành thì mình rất vui…"

Không cùng ngôn ngữ, người thợ và du khách vẫn có thể kết nối bằng những thao tác trực tiếp. Trong khi đó, người làm nghề cũng phải thay đổi để phù hợp với du lịch.

Chị Nguyễn Thị Bích Giang, xã Diên Điền, tỉnh Khánh Hòa, chia sẻ: "Nghề đan lát nhưng mình phải thay đổi, làm ra những sản phẩm lưu niệm để phù hợp du lịch. Có nơi này làm việc thì mình có cuộc sống ổn định, công việc cũng phù hợp tay nghề của mình…"

Nghề cũ, cách làm mới. Người thợ có thêm việc. Sản phẩm truyền thống có thêm thị trường. Sinh kế cũng từ đó được mở ra.

Khi văn hóa trở thành sinh kế

Khi du lịch vượt khỏi tham quan đơn thuần để trở thành hành trình khám phá và cảm nhận văn hóa, cộng đồng bản địa có thêm cơ hội hưởng lợi từ chính những giá trị mình gìn giữ.

Du khách có trải nghiệm. Người thợ có việc làm. Sản phẩm truyền thống có thị trường. Tuy nhiên, văn hóa trở thành sinh kế không có nghĩa là biến mọi giá trị thành hàng hóa. Điều quan trọng là nghề vẫn được giữ, sản phẩm vẫn mang bản sắc và người làm nghề có thể tạo thu nhập từ chính tay nghề của mình.

Khi văn hóa và du lịch song hành, những nghề tưởng như chỉ thuộc về quá khứ lại có thể tìm thấy thị trường mới. Đó là lúc văn hóa không chỉ được giữ lại, mà còn trở thành sinh kế cho chính cộng đồng đang gìn giữ nó.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html