Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đặt nhiều kỳ vọng vào kế hoạch hồi sinh ngành công nghiệp dầu khí đang kiệt quệ của Venezuela. Tuy nhiên, một trong những rào cản lớn nhất lại đến từ chính các đối tác tiềm năng, khi chính phủ Venezuela đang nợ tổng cộng hơn 6 tỷ USD của hai tập đoàn năng lượng hàng đầu châu Âu là Eni (Ý) và Repsol (Tây Ban Nha).

Trong nhiều năm qua, Eni và Repsol đã khai thác khí đốt từ mỏ Perla – một trong những mỏ khí lớn nhất Nam Mỹ – và cung cấp trực tiếp cho công ty dầu khí quốc doanh Venezuela (PDVSA). Hiện khoảng 40% lượng khí đốt tiêu thụ trong nước Venezuela phụ thuộc vào nguồn cung này.

Tuy nhiên, kể từ tháng 3 năm nay, hai công ty không còn nhận được thanh toán sau khi chính quyền Tổng thống Trump từ chối gia hạn giấy phép miễn trừ trừng phạt, vốn cho phép họ được thanh toán bằng dầu thô thay vì tiền mặt.

Điều này khiến Eni và Repsol rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Mỗi công ty đang bị nợ khoảng 3 tỷ USD. Họ không muốn ngừng cung cấp khí đốt vì lo ngại những tác động nghiêm trọng đến kinh tế và đời sống xã hội Venezuela, nhưng cũng không thể tiếp tục chịu lỗ vô thời hạn.

Trong bối cảnh đó, việc Tổng thống Trump công khai ủng hộ đầu tư vào Venezuela sau sự sụp đổ của chính quyền Nicolás Maduro được xem là cơ hội để hai tập đoàn này vừa thu hồi nợ, vừa mở rộng hoạt động.

Tuần trước, Eni và Repsol đã gửi kiến nghị lên chính quyền Mỹ, đề nghị cho phép xuất khẩu dầu thô Venezuela như một hình thức thanh toán cho lượng khí đốt đã cung cấp. Nếu được chấp thuận, các công ty có thể tiếp tục hoạt động và từng bước thu hồi các khoản nợ. Tuy nhiên, đến nay Washington vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Tại một hội nghị do Nhà Trắng tổ chức với sự tham dự của lãnh đạo các tập đoàn dầu khí lớn, CEO Repsol Josu Jon Imaz nhấn mạnh tiềm năng đầu tư tại Venezuela và cho biết công ty có thể tăng gấp ba sản lượng khai thác dầu trong vài năm tới nếu điều kiện được cải thiện.

CEO Eni Claudio Descalzi cũng bày tỏ quan điểm tương tự, cho rằng việc duy trì nguồn cung khí đốt là “thiết yếu để tránh những vấn đề xã hội nghiêm trọng”.

Dù vậy, cả hai đều tránh đề cập trực tiếp đến vấn đề trừng phạt – rào cản lớn nhất hiện nay đối với các hoạt động tài chính và thương mại với Venezuela. Trước tháng 3, Eni và Repsol được phép nhận dầu thô từ PDVSA thay cho tiền mặt, cơ chế này hiện đã bị hủy bỏ. Hiện tại, chỉ Chevron của Mỹ được cấp phép đặc biệt để tiếp tục xuất khẩu dầu từ Venezuela.

Trong khi Eni và Repsol chấp nhận tiếp tục khai thác mà chưa được thanh toán nhằm bảo vệ lợi ích dài hạn, nhiều tập đoàn dầu khí lớn khác lại tỏ ra thận trọng. CEO ExxonMobil Darren Woods cho rằng Venezuela “không thể đầu tư được” ở thời điểm hiện tại do bất ổn chính trị và nhu cầu vốn quá lớn để khôi phục hạ tầng.

Tương tự, CEO TotalEnergies Patrick Pouyanné nhận định khai thác dầu nặng tại Venezuela là một thách thức lớn về kỹ thuật và tài chính, đặc biệt liên quan đến chi phí cao và vấn đề phát thải.

Ngược lại, Shell lại bày tỏ sự quan tâm đến lĩnh vực khí đốt, với kế hoạch đầu tư vào mỏ Dragon ngoài khơi Venezuela. Theo một nguồn tin thân cận, Shell muốn đưa khí đốt từ mỏ này sang nhà máy khí hóa lỏng tại Trinidad và Tobago, quốc gia láng giềng nằm ngay phía bắc Venezuela.