Theo truyền thông quốc tế, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi mới đây khẳng định eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu – vẫn mở cửa cho hoạt động thương mại quốc tế.

Ông Araghchi cho biết các tàu thương mại vẫn được phép lưu thông qua khu vực này, ngoại trừ phương tiện của Mỹ, Israel và một số quốc gia đồng minh có liên quan trực tiếp đến các hoạt động nhằm vào Tehran.

Trước đó, nhiều hãng vận tải biển đã chủ động thay đổi lộ trình do lo ngại về tình hình an ninh tại khu vực. Tuy nhiên, theo Ngoại trưởng Iran, việc điều chỉnh này là lựa chọn riêng của các doanh nghiệp vận tải và không phải do Iran đóng cửa tuyến hàng hải.

Thông tin về việc eo biển vẫn thông suốt cũng được củng cố bằng thực tế hoạt động trên biển. Theo Reuters, hai tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) treo cờ Ấn Độ đã di chuyển qua eo biển Hormuz an toàn vào sáng cùng ngày và tiếp tục hành trình.

Bộ trưởng Cảng và Vận tải biển Ấn Độ Rajesh Kumar Sinha cũng xác nhận các tàu của nước này đã đi qua khu vực mà không gặp sự cố.

Tuyên bố của Iran xuất hiện trong bối cảnh thị trường năng lượng vừa trải qua một tuần biến động mạnh. Chốt phiên giao dịch cuối tuần, giá dầu Brent giao tháng 5 tăng lên 103,14 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ tiến gần mốc 99 USD/thùng.

Đây là mức giá cao nhất kể từ tháng 8/2022, khi thị trường lo ngại eo biển Hormuz – một trong những tuyến vận tải dầu quan trọng nhất thế giới – có thể bị phong tỏa.

Trong tuần qua, thị trường dầu mỏ đã nhiều lần biến động mạnh trước các tin đồn liên quan đến tình hình tại khu vực này. Có thời điểm giá dầu giảm nhẹ khi xuất hiện thông tin tàu vận tải đi qua eo biển, trước khi tăng trở lại khi tin đồn bị bác bỏ.

Việc Iran chính thức khẳng định tuyến vận tải vẫn mở được xem là yếu tố giúp giảm bớt căng thẳng trên thị trường và có thể tạo điều kiện cho giá dầu điều chỉnh trong các phiên tới.

Song song với đó, nhiều nền kinh tế lớn cũng đang triển khai các biện pháp nhằm ổn định thị trường năng lượng. Mỹ thông báo kế hoạch xả 172 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Chiến lược, đồng thời phối hợp với Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu dự trữ.

Washington cũng ban hành giấy phép đặc biệt kéo dài 30 ngày nhằm giải phóng khoảng 100 triệu thùng dầu của Nga đang mắc kẹt trên biển.

Theo chuyên gia Bjarne Schieldrop của ngân hàng SEB, lượng dầu này thực tế đã có người mua nên không tạo ra nguồn cung mới cho thị trường. Tuy nhiên, việc khơi thông giao dịch cùng với thông tin eo biển Hormuz vẫn hoạt động có thể giúp giảm áp lực tâm lý trên thị trường dầu mỏ.

Dù vậy, rủi ro địa chính trị tại khu vực Trung Đông vẫn khiến thị trường năng lượng thận trọng. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản và Hàn Quốc tham gia cùng Mỹ bảo vệ an ninh hàng hải tại khu vực.

Ông cảnh báo Washington có thể áp dụng các biện pháp mạnh nếu an toàn của tàu thương mại bị đe dọa, đồng thời nhắc đến các cơ sở hạ tầng dầu mỏ quan trọng của Iran như đảo Kharg.

Về phía Iran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi cho rằng hệ thống an ninh do Mỹ dẫn dắt tại khu vực còn nhiều hạn chế và kêu gọi các quốc gia trong khu vực chủ động bảo vệ tuyến vận tải chiến lược này.

Theo Cơ quan Thương mại Hàng hải Anh, từ cuối tháng 2 đến nay đã có 16 tàu bị tấn công tại khu vực Vịnh Ba Tư. Một số cảng xuất khẩu dầu của Iraq cũng phải tạm dừng hoạt động do các sự cố an ninh.

Trong bối cảnh đó, việc eo biển Hormuz tiếp tục mở cửa cho thương mại quốc tế được xem là tín hiệu tích cực đối với thị trường năng lượng toàn cầu, góp phần giảm bớt lo ngại về nguồn cung và áp lực chi phí đối với các nền kinh tế.

Trước đó, nhiều tổ chức tài chính, trong đó có Goldman Sachs, từng dự báo giá dầu Brent có thể duy trì trên 100 USD/thùng trong tháng 3. Tuy nhiên, diễn biến mới từ Iran có thể khiến thị trường điều chỉnh lại kỳ vọng trong thời gian tới.