Tết Ngã'rạ có tính chất tổng kết một mùa vụ lúa rẫy vất vả, nặng nhọc của người Co. Nét đặc sắc nhất trong phần Lễ chính là nghi thức rước thần hồn lúa về nhà, được xem là nghi thức quan trọng nhất. Ông Hồ Văn Nam, già làng tại Tràng Bồng, Quảng Ngãi cho biết: "Trước khi tổ chức Lễ, bà con phải ra nương rẫy làm lễ lấy linh hồn lúa, sau đó rước về nhà để cúng Thần giữ giống lúa Mo Hwýt, Thần Mo Crai phù hộ cho lúa tốt và tạ ơn ông bà tổ tiên".

Lễ vật cúng trong Tết Ngã'rạ thể hiện sự giao hòa với thiên nhiên và đời sống nông nghiệp truyền thống. Trên mâm cúng không thể thiếu các loại bánh đặc trưng làm từ nông sản như bánh trong ống nứa, bánh lá giong, bánh lá đót, lá tốp, cùng các món thịt rừng, chim, chuột, sóc, gà vịt do chính bà con săn bắt hoặc chăn nuôi được. Điều này phản ánh triết lý sống dựa vào tự nhiên và tôn trọng sản vật mà thiên nhiên ban tặng của người Co.

Tùy theo điều kiện, Tết Ngã'rạ có thể được tổ chức ở quy mô gia đình, làng hoặc xã. Tuy nhiên, điểm nhấn là sự đoàn kết: Tất cả các hộ gia đình trong làng đều cùng tham gia, tạo nên trách nhiệm chung và không khí vui vẻ, gắn kết toàn bộ cộng đồng sau những tháng ngày lao động miệt mài.

Sau phần Lễ trang nghiêm là phần Hội rộn ràng, tưng bừng và đầy màu sắc văn hóa. Tiếng chiêng vang lên là "linh hồn" của phần Hội, trầm hùng và lan tỏa khắp núi rừng, mang niềm vui đến từng người, từng nhà. Nhịp chiêng không chỉ là âm nhạc mà còn là ngôn ngữ tâm linh, truyền tải ước vọng của người Co về một năm mới mưa thuận gió hòa, cây trái sinh sôi, vật nuôi phát triển, mang lại cuộc sống đủ đầy, sung túc.

Tết Ngã'rạ của đồng bào Co được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản Văn hóa Phi Vật thể Quốc gia, khẳng định giá trị lịch sử và văn hóa độc đáo của nghi lễ này. Điều này không chỉ là niềm tự hào của người Co ở Tràng Bồng mà còn góp phần quan trọng vào việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam./.