Khi kinh tế biển và du lịch bền vững trở thành định hướng phát triển của nhiều địa phương ven biển, các hợp tác xã đang dần vượt ra khỏi khuôn khổ của mô hình sản xuất truyền thống để đảm nhận những vai trò mới trong phát triển kinh tế - xã hội.
Tại đặc khu Cô Tô (tỉnh Quảng Ninh), xu hướng này đang được thể hiện rõ nét thông qua các mô hình kết hợp giữa sản xuất, dịch vụ và trải nghiệm, mở ra những hướng đi mới cho kinh tế biển đảo.
Tại hội thảo với chủ đề “Phát triển du lịch biển xanh - Du lịch hạnh phúc, hướng đi tương lai cho các hợp tác xã” tổ chức gần đây tại Cô Tô, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Quảng Ninh đã đề xuất xây dựng bộ tiêu chí “Du lịch biển xanh - Du lịch hạnh phúc” dành cho khu vực kinh tế hợp tác.
Bộ tiêu chí hướng đến các chuẩn mực về môi trường, cảnh quan và chất lượng dịch vụ, đồng thời nhấn mạnh sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa và nâng cao đời sống người dân địa phương.
Đề xuất này phản ánh xu thế ngày càng phổ biến của ngành Du lịch hiện đại. Nếu trước đây du khách đến Cô Tô chủ yếu để nghỉ dưỡng, tham quan và khám phá, thì hiện nay nhu cầu trải nghiệm văn hóa bản địa, kết nối với cộng đồng địa phương, tìm kiếm cảm giác thư thái và hòa mình vào thiên nhiên ngày càng được quan tâm.
Đây cũng là cơ hội để khu vực kinh tế hợp tác phát huy những lợi thế riêng.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của du lịch và kinh tế biển, nhiều hợp tác xã tại Cô Tô đã chuyển hướng hoạt động theo mô hình gắn kết sinh kế người dân với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.
Các hợp tác xã không chỉ hướng tới mục tiêu sản lượng hay doanh thu mà còn kể những câu chuyện về cộng đồng cư dân biển đảo, về những ngư dân bền bỉ bám biển và khát vọng xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn từ chính những giá trị quê hương.
Theo các chuyên gia, khu vực kinh tế hợp tác hoàn toàn có thể trở thành lực lượng nòng cốt trong phát triển du lịch biển. Nhiều đơn vị đang từng bước khẳng định vai trò là chủ thể xây dựng sản phẩm du lịch dựa trên tài nguyên bản địa, văn hóa truyền thống và sinh kế địa phương.
Tại Cô Tô, nhiều mô hình giàu tiềm năng đang được hình thành như du lịch trải nghiệm làng chài, tham quan vùng nuôi biển công nghệ cao, du lịch gắn với văn hóa ngư dân, trải nghiệm chế biến hải sản truyền thống hay các chương trình khám phá hệ sinh thái biển kết hợp giáo dục môi trường.
Đáng chú ý, mô hình nuôi trồng thủy sản công nghệ cao của Công ty CP Mực nhảy Biển Đông đang mở ra hướng tiếp cận mới cho kinh tế biển địa phương.
Các lồng nuôi hiện đại không chỉ phục vụ sản xuất mà còn có thể trở thành điểm tham quan trải nghiệm, nơi du khách tìm hiểu quy trình nuôi biển, trực tiếp chăm sóc, thu hoạch hải sản và thưởng thức sản vật tươi sống giữa không gian biển đảo.
Cách làm này góp phần kéo dài chuỗi giá trị của tài nguyên biển khi mỗi hoạt động trải nghiệm đều tạo thêm sinh kế cho người dân và gia tăng sức hấp dẫn cho điểm đến.
Theo ông Ngô Tất Thắng, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Quảng Ninh, các hợp tác xã ngày nay đang từng bước trở thành hạt nhân của kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và là chủ thể tổ chức các mô hình du lịch cộng đồng.
Sự chuyển đổi này xuất phát từ cách tiếp cận phát triển mới, trong đó giá trị kinh tế được xây dựng trên nền tảng văn hóa bản địa, môi trường sinh thái và sự tham gia trực tiếp của người dân địa phương.
Tại các làng chài ven biển, du khách có cơ hội trải nghiệm đời sống ngư dân, tìm hiểu tập quán đánh bắt truyền thống, thưởng thức ẩm thực đặc trưng và cảm nhận những giá trị văn hóa được lưu giữ qua nhiều thế hệ.
Mỗi sản phẩm OCOP không chỉ mang giá trị thương mại mà còn chứa đựng câu chuyện về vùng đất, nghề truyền thống và bản sắc văn hóa địa phương. Song song với đó, các mô hình nông nghiệp sinh thái đang tạo nên những hành trình trải nghiệm gắn với học tập, khám phá thiên nhiên và nâng cao nhận thức về phát triển bền vững.
Điều đáng chú ý là triết lý hoạt động của hợp tác xã có nhiều điểm tương đồng với khái niệm “Du lịch hạnh phúc” đang được nhiều quốc gia theo đuổi.
Nếu du lịch truyền thống thường tập trung vào lượng khách và doanh thu, thì du lịch hạnh phúc hướng tới việc cân bằng lợi ích giữa du khách, cư dân địa phương và môi trường tự nhiên.
Với nguyên tắc cùng sở hữu, cùng hưởng lợi và cùng chịu trách nhiệm, hợp tác xã có khả năng kết nối các hộ dân vào chuỗi giá trị du lịch, biến văn hóa, nghề truyền thống và tài nguyên bản địa thành động lực phát triển lâu dài.
Chính vì vậy, hợp tác xã được đánh giá là mô hình phù hợp để kiến tạo những điểm đến nơi người dân được hưởng lợi từ du lịch, môi trường được bảo vệ và các giá trị văn hóa được gìn giữ.
Hiện nay, nhiều hợp tác xã đang chủ động tiếp cận chuyển đổi số nhằm mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả quản trị.
Việc ứng dụng công nghệ trong quảng bá, bán hàng, kết nối khách du lịch và quản lý dịch vụ đang tạo thêm động lực để khu vực kinh tế hợp tác tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch.
Từ những mô hình đang phát triển tại Cô Tô, khái niệm “Du lịch biển xanh - Du lịch hạnh phúc” ngày càng được cụ thể hóa bằng những giá trị thực tiễn.
Đó không chỉ là câu chuyện khai thác hiệu quả tài nguyên biển đảo mà còn là hành trình kiến tạo các giá trị bền vững cho cộng đồng cư dân địa phương.
“Du lịch biển xanh - Du lịch hạnh phúc” đang dần trở thành định hướng phát triển dài hạn, lấy hệ sinh thái làm nền tảng, văn hóa làm sức mạnh nội sinh và chất lượng sống của người dân làm thước đo thành công.
Trong cách tiếp cận đó, biển không đơn thuần là nguồn tài nguyên để khai thác mà còn là không gian sống cần được gìn giữ và trao truyền cho các thế hệ tương lai.
Thông qua việc tạo sinh kế, bảo tồn văn hóa làng biển và đồng hành cùng công tác bảo vệ môi trường, các hợp tác xã đang góp phần xây dựng nền tảng phát triển bền vững cho đảo xanh.
Để hiện thực hóa mục tiêu đưa Cô Tô trở thành hình mẫu về kinh tế biển xanh gắn với du lịch trải nghiệm và kinh tế tuần hoàn, các chuyên gia cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách hỗ trợ về tín dụng, bảo hiểm, chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính dành cho ngư dân cũng như các hợp tác xã.
Bên cạnh đó, cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn các liên kết giữa ngư dân, doanh nghiệp, hợp tác xã và ngành Du lịch nhằm gia tăng giá trị tài nguyên biển, nâng cao thu nhập cho người dân và xây dựng thương hiệu điểm đến xanh, thân thiện và có trách nhiệm.
Trên những bến cá, vùng nuôi biển hay các làng chài ven đảo, các mô hình hợp tác xã đang âm thầm tạo nên những giá trị mới cho biển đảo. Không chỉ góp phần tạo sinh kế, họ còn tham gia gìn giữ văn hóa biển, bảo vệ môi trường sống và bồi đắp bản sắc địa phương.
Để rồi trong mỗi hành trình đến với Cô Tô, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng cảnh sắc thiên nhiên mà còn cảm nhận được nhịp sống bình yên, sự chân thành của người dân cùng những câu chuyện được kể bằng chính hơi thở của biển.
Đó cũng chính là giá trị cốt lõi của “Du lịch biển xanh - Du lịch hạnh phúc”, nơi sự phát triển được đo bằng khả năng bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ văn hóa và mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho cộng đồng cư dân biển đảo./.
Bình luận
0