TÔN VINH CỘI NGUỒN - KẾT NỐI THỜI ĐẠI

Theo dõi chúng tôi trên các nền tảng

Quốc tế

Greenland – vùng đất băng giá trở thành tâm điểm cạnh tranh địa chiến lược ở Bắc Cực

Ngọc Linh 15/01/2026 10:37 GMT+7

vtv8.vtv.vn - Trong bối cảnh băng tan nhanh chóng và cạnh tranh chiến lược tại Bắc Cực gia tăng, Greenland – vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch – đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế nhờ vị trí địa lý then chốt và tiềm năng tài nguyên khổng lồ.

Greenland là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, có dân số khoảng 57.000 người và là hòn đảo lớn nhất thế giới, nằm trong khu vực khí hậu Bắc Cực. Trong nhiều năm, nơi đây thường được nhắc đến như vùng đất của băng hà, sông băng và khí hậu khắc nghiệt. Tuy nhiên, thời gian gần đây, Greenland nổi lên như một khu vực có giá trị chiến lược đặc biệt trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu thay đổi.

Về mặt địa lý, Greenland nằm trên lục địa Bắc Mỹ và chỉ có đường biên giới đất liền rất ngắn, khoảng 1,2 km, giáp Canada. Dù vậy, xét về lịch sử, chính trị và văn hóa, Greenland gắn bó với châu Âu hơn một thiên niên kỷ. Hiện nay, dù có quyền tự quản cao, vùng lãnh thổ này vẫn nằm dưới chủ quyền của Đan Mạch.

Greenland – vùng đất băng giá trở thành tâm điểm cạnh tranh địa chiến lược ở Bắc Cực- Ảnh 1.

Greenland có diện tích khoảng 2,16 triệu km², trong đó gần 80% bị bao phủ bởi một khối băng khổng lồ. Các khu vực không có băng chủ yếu phân bố dọc theo bờ biển. Hòn đảo không có hệ thống đường bộ hay đường sắt liên vùng; việc đi lại giữa các khu định cư chủ yếu bằng thuyền, xe trượt tuyết, xe chó kéo và trực thăng. Trong các thị trấn, chỉ tồn tại hệ thống đường nội đô và các tuyến này thường kết thúc ở rìa khu dân cư.

Greenland còn nổi tiếng với hiện tượng “đêm trắng” kéo dài khoảng hai tháng mỗi năm, từ ngày 25/5 đến 25/7, khi Mặt Trời không lặn. Nền kinh tế địa phương chủ yếu dựa vào đánh bắt hải sản. Phần lớn hàng hóa tiêu dùng phải nhập khẩu, ngoại trừ cá, hải sản và một số loài động vật như cá voi, hải cẩu. Hoạt động đánh bắt được kiểm soát nghiêm ngặt bằng hạn ngạch nhằm tránh khai thác quá mức; cá voi và hải cẩu chỉ phục vụ tiêu thụ trong nước, không xuất khẩu.

Nguyên nhân chính khiến Greenland trở thành điểm nóng trong thời gian gần đây là hiện tượng băng tan do biến đổi khí hậu. Trong nhiều thập kỷ, lớp băng dày khiến vùng đất này xa xôi, khó tiếp cận và ít được chú ý. Tuy nhiên, khi nhiệt độ toàn cầu tăng lên, băng tan đã làm lộ diện các nguồn tài nguyên từng bị che phủ hàng nghìn năm.

Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Đan Mạch và Greenland, trữ lượng tài nguyên tại Greenland được ước tính lên tới khoảng 36,1 tỷ tấn, bao gồm đất hiếm, cobalt, graphite và nhiều kim loại quan trọng đối với công nghệ cao, năng lượng tái tạo và lĩnh vực quốc phòng. Đồng thời, Greenland cũng được coi là một “phòng thí nghiệm tự nhiên” quan trọng, nơi các nhà khoa học theo dõi trực tiếp tác động của biến đổi khí hậu lên băng hà, đại dương và khí quyển.

Bên cạnh tiềm năng tài nguyên, Greenland giữ vị trí chiến lược then chốt tại Bắc Cực, nằm giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Khu vực này bao trùm các tuyến hàng hải quan trọng và nằm trong rãnh Greenland – Iceland – Anh, một không gian chiến lược mà NATO sử dụng để giám sát hoạt động hải quân và triển khai phòng thủ tên lửa.

Với những yếu tố trên, Greenland ngày càng trở thành tâm điểm chú ý của dư luận quốc tế. Phía Đan Mạch nhiều lần khẳng định Greenland không phải để mua bán. Theo luật pháp hiện đại, việc chuyển nhượng một lãnh thổ không thể được thực hiện như một giao dịch thương mại đơn thuần nếu không có sự đồng thuận của người dân địa phương.

Bình luận

0

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.