Lãnh đạo cơ quan phụ trách khai khoáng Greenland Naaja Nathanielsen tuyên bố rằng không một quốc gia bên ngoài nào có quyền quyết định số phận khối tài nguyên thiên nhiên khổng lồ tại hòn đảo thuộc Đan Mạch.

“Mọi thứ đều có thể bàn bạc, trừ chủ quyền của chúng tôi", bà Nathanielsen nói, vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Thư ký NATO Mark Rutte tiến hành các cuộc đàm phán kín mà ông Trump cho biết có bao gồm một thỏa thuận liên quan đến tài nguyên của Greenland.

Bà Nathanielsen đặt câu hỏi về quyền làm điều đó của các bên liên quan, cho rằng Greenland “sẽ không chấp nhận việc tương lai phát triển ngành khai khoáng của chúng tôi bị quyết định ở bên ngoài Greenland”.

Trước đó, ông Trump từng cảnh báo áp các mức thuế quan với các đồng minh châu Âu không ủng hộ mong muốn của Mỹ nhằm kiểm soát hòn đảo. Ông sau đó rút lại kế hoạch khi tuyên bố đã đạt được một “khuôn khổ cho một thỏa thuận trong tương lai” với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte.

Tuy nhiên, bà Nathanielsen nhấn mạnh rằng nếu khuôn khổ này bao gồm việc cho phép bất kỳ quốc gia nào ngoài Greenland kiểm soát tài nguyên khoáng sản của hòn đảo, thì câu trả lời từ Nuuk sẽ là “không”.

Greenland sở hữu trữ lượng lớn các nguyên tố đất hiếm, đủ đáp ứng khoảng 1/4 nhu cầu toàn cầu, cùng với dầu mỏ, khí đốt, vàng và nhiều kim loại quan trọng cho quá trình chuyển đổi năng lượng, song phần lớn vẫn chưa được khai thác.

Mặc dù các chi tiết cụ thể của “khuôn khổ thỏa thuận” chưa được công bố, một quan chức châu Âu nói với Politico rằng đề xuất này có thể bao gồm việc thành lập một hội đồng giám sát để quản lý lĩnh vực khoáng sản của Greenland.

Bà Nathanielsen bác bỏ khả năng này, cho rằng điều đó đồng nghĩa với việc từ bỏ chủ quyền và thẩm quyền quyết định đối với tài nguyên khoáng sản của Greenland. Bà gợi ý vấn đề tài nguyên có thể được giải quyết thông qua các cuộc đàm phán đa phương.

“Tôi không nói là không thể có thỏa thuận”, bà Nathanielsen cho biết, đồng thời khẳng định Greenland không phản đối việc tăng cường năng lực của NATO hay các hình thức giám sát an ninh, cũng như sẵn sàng phát triển thỏa thuận hợp tác khai khoáng đã ký với Mỹ năm 2019. Tuy nhiên, “chúng tôi không thể trao đổi khoáng sản để đổi lấy chủ quyền”, bà nhấn mạnh.

Sau cuộc gặp với Thủ hiến Greenland Jens Frederik Nielsen tại Nuuk để thảo luận về khả năng đạt thỏa thuận với Mỹ, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết dù tình hình vẫn nghiêm trọng, “chúng tôi có một lộ trình đang trong quá trình thử nghiệm với phía Mỹ”.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng nguyên liệu thô toàn cầu ngày càng bấp bênh, Liên minh châu Âu (EU) đang đẩy mạnh xây dựng chuỗi cung ứng mới cho các vật liệu thiết yếu phục vụ năng lượng sạch, công nghệ và quốc phòng. Greenland được xem là một phần quan trọng trong chiến lược này, và EU đã ký đối tác chiến lược về khoáng sản với hòn đảo vào năm 2023.