Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cho biết chính quyền hòn đảo sẽ giữ vững những “lằn ranh đỏ” về dân chủ và toàn vẹn lãnh thổ trong mọi cuộc thương lượng với Mỹ liên quan đến tương lai của Greenland.

Phát biểu tại Paris ngày 28/1 bên cạnh Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, ông Nielsen nói Greenland sẵn sàng đối thoại để đạt được một thỏa thuận, song có những giới hạn không thể vượt qua. Ông cũng nhấn mạnh Greenland đã hợp tác với Mỹ trong nhiều năm qua.

Căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu phần nào dịu lại sau khi Tổng thống Donald Trump dường như hạ giọng về khả năng sử dụng vũ lực để sáp nhập Greenland – vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch.

Thủ tướng Frederiksen khẳng định Đan Mạch là quốc gia có chủ quyền và nguyên tắc cốt lõi của dân chủ là tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ, đồng thời nhấn mạnh không nên đe dọa các đồng minh.

Thủ hiến Nielsen thừa nhận các cuộc đàm phán với Mỹ đang tạo ra áp lực lớn đối với chính quyền Greenland. Ông cho biết người dân lo lắng khi nghe những phát biểu từ phía Mỹ về khả năng “chiếm đoạt” hoặc “mua lại” hòn đảo, thậm chí từng không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực.

Theo Bộ Ngoại giao Đan Mạch, các cuộc đàm phán ba bên giữa Mỹ, Greenland và Đan Mạch đã bắt đầu từ ngày 28/1 nhằm xử lý khủng hoảng ngoại giao liên quan đến những tuyên bố trước đó của Tổng thống Trump về Greenland. Các quan chức cấp cao đã thảo luận cách giải quyết các quan ngại an ninh của Mỹ tại Bắc Cực trong khi vẫn tôn trọng các “lằn ranh đỏ” của Đan Mạch.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington đã thiết lập một quy trình liên quan đến Greenland và sẽ tiếp tục các cuộc họp với đại diện Greenland và Đan Mạch.

Tổng thống Trump nhiều lần nhấn mạnh việc kiểm soát Greenland là “tuyệt đối cần thiết” đối với an ninh quốc gia Mỹ, cho rằng hòn đảo có vị trí chiến lược khi nằm giữa các hoạt động quân sự của Nga và Trung Quốc. Ông cũng từng bày tỏ quan điểm Đan Mạch không đủ khả năng bảo vệ Greenland.

Ban đầu, ông Trump không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự. Khi căng thẳng leo thang, một số đồng minh NATO của Đan Mạch đã triển khai lực lượng tới Greenland, và Washington từng tuyên bố áp thuế với các nước ủng hộ Đan Mạch.

Tình hình sau đó có dấu hiệu hạ nhiệt. Ngày 21/1, sau cuộc gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Davos, Tổng thống Trump thông báo sẽ xây dựng một khuôn khổ cho thỏa thuận tương lai liên quan tới Greenland. Truyền thông cho biết thỏa thuận khung này có thể bao gồm nguyên tắc tôn trọng chủ quyền của Đan Mạch và cập nhật thỏa thuận quốc phòng Mỹ – Đan Mạch ký năm 1951.

Một số nguồn tin cho rằng thỏa thuận tương lai có thể cho phép Mỹ thiết lập các căn cứ có chủ quyền trên đảo và đẩy nhanh việc khai thác khoáng sản đất hiếm. Tuy nhiên, nội dung chính thức vẫn chưa được công bố và các bên tiếp tục đàm phán.