Được phê duyệt chủ trương từ năm 2019 với tổng mức đầu tư hơn 453 tỷ đồng, dự án mang kỳ vọng khôi phục không gian di tích gốc của nơi phát tích vương triều Nguyễn. Tuy nhiên, những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, sự thay đổi mô hình chính quyền địa phương và các yêu cầu khắt khe về bảo tồn di sản khảo cổ đã khiến tiến độ thực hiện không thể về đích như kế hoạch ban đầu.

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là công tác giải phóng mặt bằng đang rơi vào tình trạng thiếu hụt kinh phí và chưa bàn giao đủ diện tích sạch để thi công. Việc sắp xếp lại chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp đã tạo ra một khoảng trống về đầu mối trách nhiệm trong giai đoạn chuyển tiếp, gây ảnh hưởng trực tiếp đến việc triển khai tái định cư. Theo báo cáo, kinh phí thực tế cho việc bồi thường và hỗ trợ hiện đã vượt dự toán gần 29 tỷ đồng do phát sinh các yếu tố mới như điều chỉnh hạ tầng giao thông, chi phí bổ sung cho các công trình ngầm và thực hiện các bản án bồi thường của tòa án. Dù chủ đầu tư tiểu dự án giải phóng mặt bằng đã được chuyển giao cho UBND xã Hà Long, nhưng những vướng mắc về cơ chế và nguồn vốn vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Bên cạnh vấn đề mặt bằng, tính chất đặc thù của một di tích khảo cổ quốc gia cũng đặt ra những thách thức về mặt kỹ thuật. Trong quá trình thi công hạng mục Hào thành, các đơn vị đã phát hiện dấu vết lòng hào có sự thay đổi so với hồ sơ thiết kế ban đầu. Theo quy định pháp luật về di sản, mọi điều chỉnh liên quan đến cấu trúc khảo cổ đều phải tạm dừng thi công để xin ý kiến thẩm định từ Cục Di sản văn hóa. Sự phụ thuộc dây chuyền giữa các gói thầu xây lắp, khi mà một số hạng mục then chốt vẫn nằm trên phần diện tích Quốc lộ 217B chưa được bàn giao, đã khiến toàn bộ tiến độ dự án bị kéo giãn, buộc cơ quan chức năng phải tính toán lại lộ trình triển khai.

Trước thực tế này, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa đã kiến nghị UBND tỉnh xem xét điều chỉnh thời gian thực hiện dự án đến năm 2027 nhằm đảm bảo tính khoa học và hiệu quả đầu tư. Ngày 13/1 vừa qua, lãnh đạo UBND tỉnh đã giao Sở Xây dựng chủ trì phối hợp với các bên liên quan để nghiên cứu, tham mưu phương án giải quyết dứt điểm các tồn tại. Việc gia hạn và điều chỉnh này được đánh giá là cần thiết để bảo vệ tối đa giá trị gốc của quần thể Lăng miếu Triệu Tường – một di sản kiến trúc đền miếu quy mô bậc nhất thời Nguyễn, đồng thời sớm đưa khu di tích trở thành điểm sáng trên bản đồ du lịch văn hóa của Thủ đô cũng như cả nước./.