Cuối tháng 1, các sàn giao dịch toàn cầu chìm trong sắc đỏ khi khoảng 3.200 tỷ USD vốn hóa bị cuốn trôi chỉ sau một giờ. Trong cơn chấn động đó, vàng – tài sản được xem là nơi trú ẩn truyền thống – cũng trải qua biến động mạnh. Giá kim loại quý này vọt lên gần 5.600 USD/ounce rồi nhanh chóng điều chỉnh về vùng 4.900 USD do áp lực chốt lời. Tuy nhiên, tại Brussels (Bỉ) và nhiều đô thị lớn châu Á, nhu cầu mua vàng vật chất vẫn sôi động bất chấp rung lắc giá.

Tranh luận quanh vàng vì thế lại bùng lên. Phe hoài nghi, tiêu biểu là nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett, cho rằng vàng không tạo ra dòng tiền, không cổ tức và ít giá trị sử dụng ngoài trang sức. Trong thư gửi cổ đông năm 2011, ông từng lập luận rằng thay vì nắm giữ một khối vàng khổng lồ “nằm im”, nhà đầu tư có thể mua đất nông nghiệp hoặc các doanh nghiệp lớn để tạo ra lợi nhuận thực tế. Từ trước đó cả thế kỷ, nhà kinh tế John Maynard Keynes cũng từng gọi vàng là “di tích man rợ”, hàm ý nó không còn phù hợp với hệ thống tài chính hiện đại.

Ở chiều ngược lại, nhiều chuyên gia cho rằng vàng không nhằm mục tiêu sinh lời vượt trội mà đóng vai trò phòng thủ. Tỷ phú đầu tư Ray Dalio nhấn mạnh sai lầm phổ biến của nhà đầu tư cá nhân là cố dự đoán giá ngắn hạn, thay vì xác định tỷ trọng hợp lý của vàng trong danh mục để kiểm soát rủi ro. Theo quan điểm này, vàng là “chiếc khiên” bảo vệ tài sản khi thị trường cổ phiếu lao dốc hoặc khủng hoảng bùng phát.

Đợt biến động mạnh đầu năm 2026 còn gắn với yếu tố tâm lý FOMO và kỳ vọng chính sách tiền tệ tại Mỹ. Khi ông Kevin Warsh được đề cử làm Chủ tịch Fed, kỳ vọng về đồng USD mạnh lên khiến nhà đầu tư đẩy mạnh chốt lời, tạo áp lực giảm giá. Dù vậy, các tổ chức lớn như JPMorgan Chase vẫn giữ quan điểm tích cực dài hạn, dự báo vàng có thể đạt 6.300 USD/ounce vào cuối năm nhờ lãi suất thực thấp và rủi ro vĩ mô kéo dài.

Các chuyên gia khuyến nghị vàng chỉ nên chiếm khoảng 5–15% danh mục đầu tư, đóng vai trò như bảo hiểm tài sản. Vàng vật chất được ưu tiên cho mục tiêu tích trữ dài hạn nhờ tính an toàn và thanh khoản. Ngoài ra, bạc – với vai trò kép là kim loại quý và nguyên liệu công nghiệp – cũng nổi lên như một lựa chọn đa dạng hóa đáng cân nhắc.

Trong bối cảnh tài chính toàn cầu còn tiềm ẩn nhiều cú sốc, giá vàng có thể tiếp tục dao động mạnh. Tuy nhiên, với nhiều nhà đầu tư, giá trị lớn nhất của vàng không nằm ở mức tăng giảm ngắn hạn mà ở cảm giác an tâm mà nó mang lại giữa những bất ổn khó lường.