Nỗ lực nội luật hóa và áp lực về mặt thời gian

Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Với những thay đổi mang tính đột phá nhằm cải thiện môi trường kinh doanh, việc ban hành các Nghị định hướng dẫn thi hành là yêu cầu cấp thiết. 

Tuy nhiên, quy trình soạn thảo, thẩm định và ban hành văn bản quy phạm pháp luật luôn đòi hỏi sự thận trọng và thời gian nhất định.

Ngày 13/2/2026, Bộ Tài chính đã hoàn thiện Tờ trình số 93/TTr-BTC gửi Chính phủ về dự thảo Nghị định mới. Văn bản này được kỳ vọng sẽ thay thế Nghị định số 31/2021/NĐ-CP và Nghị định số 19/2025/NĐ-CP để tạo ra một hành lang pháp lý đồng nhất. 

Hiện tại, dự thảo đang trong giai đoạn thẩm tra cuối cùng tại Văn phòng Chính phủ. Trong bối cảnh ngày hiệu lực của Luật đã cận kề, bài toán đặt ra là làm thế nào để các thủ tục hành chính không bị "đóng băng" do thiếu Nghị định hướng dẫn mới.

Cơ chế chuyển tiếp: "Bình cũ rượu mới" để giữ nhịp đầu tư

Để trả lời cho bài toán này, Chính phủ đang khẩn trương xây dựng dự thảo Nghị quyết về việc tiếp tục áp dụng các văn bản quy định chi tiết cũ. Đây là một bước đi linh hoạt, cho phép các cơ quan chức năng tiếp tục sử dụng khung pháp lý của Nghị định 31/2021/NĐ-CP và Nghị định 19/2025/NĐ-CP làm căn cứ giải quyết hồ sơ cho đến khi có quy định mới.

Trao đổi về vấn đề này, đại diện Bộ Tài chính cho biết: "Mục tiêu cao nhất của chúng tôi là không để bất kỳ một dự án nào phải dừng lại hay chờ đợi chỉ vì lý do thủ tục hành chính trong giai đoạn giao thoa pháp luật. Việc cho phép tiếp tục áp dụng các Nghị định cũ là một giải pháp tình thế cần thiết, giúp thị trường giữ được nhịp độ ổn định. 

Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhấn mạnh rằng việc áp dụng này phải dựa trên nguyên tắc không trái với các tinh thần mới của Luật Đầu tư 2025."

Bộ Tài chính cũng đang rà soát và thực hiện các thủ tục công bố để các Thông tư hướng dẫn hiện hành tiếp tục có hiệu lực. Điều này giúp các địa phương và cơ quan đăng ký đầu tư có đủ công cụ pháp lý để tiếp nhận, xử lý hồ sơ một cách tự tin, tránh tâm lý e ngại sai phạm khi luật mới đã có hiệu lực nhưng hướng dẫn mới chưa ban hành.

Thận trọng trong thực thi và sự chủ động của cơ quan quản lý

Mặc dù cho phép áp dụng các quy định cũ, Bộ Tài chính vẫn đưa ra một rào cản kỹ thuật quan trọng: các quy định của Nghị định 31/2021 và Nghị định 19/2025 chỉ được áp dụng nếu vẫn còn phù hợp với Luật Đầu tư số 143/2025/QH15. Điều này đòi hỏi cán bộ thực thi tại các Sở, ngành phải có sự am hiểu sâu sắc về luật mới để phân định những điểm tương đồng và khác biệt.

"Chúng tôi hiểu rằng đây là một giai đoạn nhạy cảm đối với các cơ quan tiếp nhận hồ sơ. Vì vậy, Bộ Tài chính yêu cầu các cơ quan trong quá trình triển khai nếu có bất kỳ vướng mắc, xung đột pháp lý nào phát sinh, cần báo cáo ngay bằng văn bản. Bộ sẽ có phản hồi hướng dẫn ngay lập tức để tháo gỡ khó khăn cho cơ sở," vị đại diện Bộ Tài chính nhấn mạnh thêm.

Việc duy trì sử dụng mẫu văn bản theo Thông tư số 03/2021/TT-BKHĐT cũng là một điểm tựa giúp doanh nghiệp không bị bỡ ngỡ trong việc chuẩn bị hồ sơ. Sự ổn định về mặt biểu mẫu giúp giảm thiểu chi phí tuân thủ và thời gian chỉnh sửa hồ sơ cho nhà đầu tư trong giai đoạn chuyển giao này.

Sự chủ động của Bộ Tài chính và Chính phủ trong việc ban hành công văn hướng dẫn và xây dựng Nghị quyết chuyển tiếp cho thấy một tư duy quản lý hiện đại, đồng hành cùng doanh nghiệp. Thay vì để "khoảng trống pháp lý" trở thành rào cản, các cơ quan quản lý đã tạo ra một "chiếc cầu" vững chắc để chuyển sang kỷ nguyên của Luật Đầu tư 2025.

Với việc Luật số 143/2025/QH15 đi vào cuộc sống cùng hệ thống văn bản hướng dẫn đang được hoàn thiện, Việt Nam đang gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về sự ổn định và minh bạch của môi trường đầu tư. Những nỗ lực hậu cần pháp lý của Bộ Tài chính chính là cam kết cụ thể nhất để đảm bảo rằng dòng chảy kinh tế không bao giờ bị gián đoạn bởi những thủ tục hành chính thuần túy./.