Gia Lai đề xuất di dời hơn 200 hộ dân vùng sạt lở

Hiện trạng địa chất phức tạp tại núi Một và tiếng chuông báo động từ thực tiễn

Theo báo cáo chi tiết từ UBND phường Quy Nhơn, khu vực núi Một hiện có tổng diện tích bề mặt khoảng 68.800m². Đặc điểm địa hình tại đây được đánh giá là vô cùng phức tạp với độ cao lên tới khoảng 44m, sườn núi có độ dốc lớn. Đáng chú ý, nền địa chất tại khu vực này đang trong tình trạng phong hóa mạnh, kết cấu đất đá rời rạc, dẫn đến nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng khi có các tác động từ thời tiết cực đoan.

Hiện tại, trên đỉnh núi, dọc theo các sườn dốc và dưới chân núi Một đang có 228 hộ dân sinh sống. Sự hiện diện của một quần thể dân cư đông đúc tại một khu vực có địa hình và địa chất thiếu ổn định như vậy đặt ra thách thức khổng lồ cho công tác quản lý rủi ro thiên tai.

Thực tế đã chứng minh, tình trạng sạt lở không còn là nguy cơ tiềm ẩn mà đã diễn biến phức tạp trên thực địa kể từ năm 2022. Trước sự đe dọa trực tiếp đến an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân, chính quyền địa phương đã phải tổ chức lực lượng, tiến hành 2 đợt di dời khẩn cấp đối với 14 hộ dân nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế. Để giải quyết triệt để bài toán này, đòi hỏi một phương án căn cơ, mang tính tổng thể và dài hạn hơn.

Phương án xử lý triệt để sạt lở núi Một: Đặt an toàn của nhân dân lên hàng đầu

Đứng trước thực trạng trên, trong báo cáo gửi UBND tỉnh Gia Lai, UBND phường Quy Nhơn đã mạnh dạn đề xuất một phương án xử lý sạt lở mang tính toàn diện. Điểm cốt lõi và quan trọng nhất của phương án này là thực hiện di dời toàn bộ các hộ dân nằm trong phạm vi nghiên cứu dự án.

Việc đưa toàn bộ 228 hộ dân (bao gồm cả những hộ chưa bị ảnh hưởng trực tiếp nhưng nằm trong vùng có nguy cơ) ra khỏi khu vực núi Một thể hiện quan điểm nhất quán: Không đánh đổi sự an toàn của người dân trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Khi công tác di dời hoàn tất, chính quyền sẽ tiến hành các biện pháp can thiệp kỹ thuật quy mô lớn.

Cụ thể, khu vực núi Một sẽ được đào hạ và san phẳng. Cao độ của khu vực sau khi san gạt sẽ được tính toán kỹ lưỡng để đồng bộ và phù hợp với mặt bằng của các khu dân cư tiếp giáp xung quanh. Giải pháp kỹ thuật này sẽ xóa bỏ hoàn toàn địa hình đồi núi dốc đứng hiện tại, triệt tiêu tận gốc nguyên nhân vật lý gây ra sạt lở, mang lại sự ổn định vĩnh cửu cho nền đất tại đây.

Bài toán kinh tế tuần hoàn và tầm nhìn quy hoạch đô thị khu vực núi Một

Một điểm sáng trong phương án được đề xuất là việc áp dụng tư duy kinh tế tuần hoàn vào quá trình thi công. Thay vì coi khối lượng đất đá đào hạ từ núi Một là chất thải xây dựng, báo cáo nêu rõ phương án tận thu toàn bộ số đất, đá đủ điều kiện kỹ thuật để làm vật liệu san lấp. Nguồn vật liệu này sẽ được cung cấp cho các dự án đầu tư xây dựng đang khát vật liệu san lấp trên địa bàn tỉnh. Điều này không chỉ giúp giải quyết bài toán thiếu hụt vật liệu xây dựng tại địa phương mà còn tối ưu hóa nguồn lực, giảm thiểu chi phí và tác động đến môi trường trong quá trình thi công.

Về định hướng tương lai, khu vực núi Một với diện tích 68.800m² sau khi được san phẳng và xử lý nền móng an toàn sẽ không bị bỏ hoang. Nơi đây sẽ được quy hoạch và đầu tư xây dựng thành một khu dân cư mới, hiện đại. Dự án này khi hoàn thành sẽ trực tiếp góp phần mở rộng không gian đô thị Quy Nhơn, tạo ra quỹ đất sạch, đồng bộ về hạ tầng để thu hút đầu tư, phát triển thương mại, dịch vụ, qua đó đóng góp ngược trở lại cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Dự án núi Một: Phân bổ nguồn vốn 500 tỷ đồng hợp lý, đảm bảo tính khả thi

Để hiện thực hóa phương án quy mô này với sự phân bổ nguồn vốn hợp lý và đảm bảo tính khả thi, tổng vốn đầu tư sơ bộ được chính quyền địa phương đề xuất khoảng 500 tỷ đồng, phân bổ hài hòa theo tỷ lệ 50/50.

 Cụ thể, 250 tỷ đồng được dành cho chi phí giải phóng mặt bằng, bồi thường và hỗ trợ tái định cư nhằm đảm bảo quyền lợi chính đáng và tạo lập môi trường sống mới tốt hơn cho 228 hộ dân phải di dời; 250 tỷ đồng còn lại được sử dụng cho chi phí xây dựng, bao gồm đào hạ, san lấp, xử lý kỹ thuật và bước đầu kiến thiết hạ tầng khu vực. 

Có thể thấy, đề xuất phương án xử lý sạt lở núi Một của UBND phường Quy Nhơn trình UBND tỉnh Gia Lai là một kế hoạch mang tính thực tiễn cao, đáp ứng cả hai mục tiêu: giải quyết dứt điểm điểm nóng về thiên tai, bảo vệ tính mạng người dân và tạo ra không gian phát triển mới cho đô thị. Nếu được cấp có thẩm quyền phê duyệt và triển khai thành công, đây sẽ là một hình mẫu tiêu biểu về công tác quản lý rủi ro thiên tai gắn liền với chỉnh trang, phát triển đô thị bền vững.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html