Giá bạc đang trải qua một chu kỳ tăng hiếm thấy khi chỉ trong vòng một năm đã tăng gấp ba lần, trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư toàn cầu. Tuy nhiên, với những nhà đầu tư từng theo dõi lịch sử thị trường kim loại quý, quỹ đạo hiện tại gợi nhớ đến các giai đoạn tăng nóng trước đây – những chu kỳ từng khép lại bằng các cú điều chỉnh rất mạnh.

Sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, giá bạc tăng từ khoảng 8,5 USD lên gần 50 USD/ounce trong chưa đầy hai năm, tương đương mức tăng khoảng 500%.

Động lực chính đến từ chính sách tiền tệ siêu nới lỏng của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Lãi suất gần 0, các chương trình nới lỏng định lượng quy mô lớn và lãi suất thực âm đã khiến bạc – một tài sản không sinh lợi suất – trở thành công cụ phòng hộ hấp dẫn.

Đà tăng được khuếch đại khi nguồn cung bạc không thể mở rộng nhanh, trong khi các quỹ ETF và giao dịch phái sinh với đòn bẩy cao thúc đẩy nhu cầu đầu cơ. Tuy nhiên, chu kỳ này kết thúc đột ngột khi Sàn giao dịch hàng hóa Chicago (CME) liên tiếp nâng yêu cầu ký quỹ 5 lần chỉ trong 9 ngày. Giá bạc giảm khoảng 30% trong vài tuần, trước khi lãi suất thực tăng trở lại và đồng USD mạnh lên.

Cuối thập niên 1970, ba anh em Hunt – Nelson, Lamar và William – âm thầm tích lũy hơn 200 triệu ounce bạc, tương đương khoảng 60% lượng bạc của Mỹ lúc bấy giờ, nhằm phòng ngừa lạm phát và bất ổn tiền tệ.

Đầu năm 1980, CME siết chặt giao dịch bạc, yêu cầu gần như toàn bộ vị thế phải được bảo đảm bằng tiền mặt. Cùng lúc, Fed nâng lãi suất lên mức kỷ lục 20%, khiến chi phí vay ký quỹ tăng vọt. Giá bạc đạt đỉnh khoảng 50 USD/ounce vào tháng 1/1980, rồi lao dốc về gần 10 USD chỉ trong hai tháng. Anh em Hunt buộc phải bán tháo, chịu khoản thua lỗ hơn 1 tỷ USD và phá sản.

Hai tiền lệ lịch sử cho thấy thị trường bạc đặc biệt nhạy cảm với đòn bẩy. Khi mức độ đầu cơ quá cao, chỉ một động thái siết nhẹ từ cơ quan quản lý cũng có thể kích hoạt cú đảo chiều mạnh.

Trong tháng gần nhất, giá bạc giao ngay đã tăng gần 30% khi nhà đầu tư tìm đến tài sản trú ẩn trước rủi ro địa chính trị, tình trạng nguồn cung thắt chặt và những bất định xoay quanh tính độc lập của Fed, theo Bloomberg.

Những nhà đầu tư lạc quan cho rằng đợt tăng lần này có nền tảng vững chắc hơn nhờ thâm hụt cung kéo dài và nhu cầu công nghiệp tăng mạnh từ năng lượng mặt trời, xe điện và bán dẫn. Khoảng 70% lượng bạc được khai thác dưới dạng sản phẩm phụ khiến nguồn cung khó phản ứng nhanh với biến động giá.

Ông Surendra Mehta, Tổng thư ký Hiệp hội Vàng bạc và Trang sức Ấn Độ (IBJA), nhận định nếu đà tăng hiện tại được duy trì, bạc có thể vượt Nvidia để trở thành tài sản giá trị thứ hai thế giới. Ông cũng chỉ ra chênh lệch giá bạc giữa sàn Comex và sàn Thượng Hải đã nới rộng lên gần 7 USD, cao hơn nhiều so với mức thông thường dưới 1 USD.

Tính từ đầu năm, giá bạc đã tăng 181%, vượt xa vàng, nhờ được Mỹ xếp vào danh sách khoáng sản chiến lược, cùng với nguồn cung hạn chế, tồn kho thấp và nhu cầu đầu tư gia tăng, theo Kitco.

Nhu cầu đầu tư cũng tăng mạnh khi các quỹ ETF bạc ghi nhận dòng vốn lớn. Năm 2025, quỹ iShares Silver Trust (SLV) thu hút khoảng 1 tỷ USD vốn ròng, riêng tháng 12 chi gần 2 tỷ USD để mua thêm bạc. Khối lượng nắm giữ của quỹ SPLV cũng tăng thêm 855 tấn trong năm qua.

Ông Stefan Gleason, Giám đốc điều hành Money Metals Exchange, cho biết khối lượng giao dịch bạc đang ở mức kỷ lục, với cả người mua mới lẫn những nhà đầu tư lâu năm tranh thủ chốt lời khi giá tăng mạnh.

Lịch sử cho thấy, với bạc, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở cung – cầu vật chất mà còn ở mức độ đầu cơ và đòn bẩy. CME đã nhiều lần cảnh báo sẵn sàng can thiệp khi thị trường trở nên quá nóng. Ngày 12/12/2025, sàn này đã nâng yêu cầu ký quỹ bạc thêm 10% – một động thái thường được xem là tín hiệu cảnh báo sớm trước các biện pháp mạnh tay hơn nếu đà đầu cơ tiếp tục leo thang.