Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiềm ẩn nhiều bất ổn, từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đến áp lực giá cả kéo dài, mọi quyết định của Fed đều có khả năng tạo ra tác động lan rộng tới dòng vốn, tỷ giá cũng như thị trường chứng khoán quốc tế.

Những phiên giao dịch gần đây cho thấy chứng khoán châu Á có dấu hiệu khởi sắc khi giá dầu tạm thời hạ nhiệt. Tuy nhiên, tâm lý thận trọng vẫn chiếm ưu thế khi thị trường chờ đợi kết quả cuộc họp chính sách của Fed – yếu tố được xem là định hướng xu thế tiếp theo.

Sự chú ý hiện tập trung vào biểu đồ dot plot – công cụ thể hiện kỳ vọng lãi suất của các quan chức Fed. Nếu trước đây thị trường từng kỳ vọng vào khả năng cắt giảm lãi suất trong năm, thì hiện tại, kịch bản giữ nguyên hoặc kéo dài chính sách thắt chặt đang được đánh giá cao hơn.

Áp lực lớn đến từ biến động của giá năng lượng. Căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng hàng đầu thế giới – làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Điều này có thể khiến lạm phát gia tăng trở lại và buộc Fed phải thận trọng hơn trong việc nới lỏng chính sách.

Ở chiều ngược lại, các dữ liệu kinh tế Mỹ cho thấy bức tranh thiếu đồng nhất. Thị trường lao động vẫn duy trì sự ổn định tương đối, nhưng một số chỉ số sản xuất và tiêu dùng đã có dấu hiệu chững lại. Điều này đặt Fed vào thế tiến thoái lưỡng nan: duy trì lãi suất cao có thể làm chậm tăng trưởng, trong khi nới lỏng quá sớm lại tiềm ẩn nguy cơ lạm phát quay lại.

Chia sẻ với AFP, ông Gregory Daco, chuyên gia kinh tế trưởng tại EY-Parthenon, nhận định đây là tình huống đặc biệt khó khăn đối với Fed, bởi các cú sốc nguồn cung vừa đẩy lạm phát tăng, vừa làm suy giảm sản lượng.

Trong khi đó, bà Diane Swonk, chuyên gia kinh tế trưởng tại KPMG, cảnh báo rằng nếu xung đột tại Iran kéo dài, lạm phát có thể vượt ngưỡng 4% một lần nữa. Đồng quan điểm, ông Daco cho rằng lạm phát đang có xu hướng rời xa mục tiêu 2% của Fed, qua đó có thể khiến nhiều quan chức duy trì lập trường chính sách cứng rắn hơn.

Xung đột tại Trung Đông được dự báo sẽ khiến Fed nghiêng về phương án giữ nguyên lãi suất trong ngắn hạn. Tuy vậy, điều mà thị trường quan tâm hơn là thông điệp định hướng trong thời gian tới.

Theo các chuyên gia, có ba yếu tố then chốt cần theo dõi. Thứ nhất là tuyên bố chính sách, trong đó một số quan chức Fed từng đề xuất loại bỏ các ngôn từ hàm ý về việc cắt giảm lãi suất. Nếu điều này xảy ra, đó có thể là tín hiệu rõ ràng cho thấy chu kỳ nới lỏng đã kết thúc.

Thứ hai là báo cáo dự báo kinh tế hàng quý, nơi 19 thành viên Fed đưa ra đánh giá về triển vọng lạm phát và lãi suất trong những năm tới. Và thứ ba là cuộc họp báo sau quyết định, khi Chủ tịch Fed Jerome Powell có thể làm rõ hoặc điều chỉnh cách thị trường hiểu các tín hiệu chính sách.

Tác động từ xung đột tới thị trường năng lượng khiến nhiệm vụ điều hành của Fed trở nên rủi ro hơn. Trong ngắn hạn, mức độ bất định lớn khiến khả năng cao Fed sẽ tiếp tục “án binh bất động”, tương tự cách cơ quan này từng phản ứng trước các thông báo áp thuế trước đây, khi ông Powell nhiều lần nhấn mạnh quan điểm “chờ và quan sát”.

Ông Jonathan Pingle, Kinh tế trưởng Mỹ tại UBS, nhận định rằng những lo ngại về lạm phát sẽ càng gia tăng, trong khi các rủi ro liên quan tới thị trường lao động cũng không hề giảm bớt.

Một phần nguyên nhân đến từ việc nền kinh tế đang phải hấp thụ nhiều cú sốc cùng lúc, khiến tác động của từng yếu tố trở nên khó phân tách. Ngoài yếu tố thuế quan và giá dầu, các chính sách siết chặt nhập cư làm giảm nguồn cung lao động cũng tạo ra nghịch lý: tỷ lệ thất nghiệp gần như không tăng, dù tốc độ tạo việc làm khá yếu.

Trong bối cảnh đó, Fed không chỉ đối mặt với nhiệm vụ kiểm soát lạm phát, mà còn phải cân đối giữa tăng trưởng, việc làm và kỳ vọng thị trường trong một môi trường đầy biến động và khó dự đoán.