Nhiều người tin rằng các phương thức sinh trắc học như Face ID hoặc Touch ID là lớp bảo vệ tối ưu cho dữ liệu cá nhân. Tuy nhiên, thực tế pháp lý tại một số quốc gia lại cho thấy điều ngược lại. Một vụ việc gây chú ý gần đây liên quan đến một phóng viên của tờ Washington Post đã làm dấy lên lo ngại: trong khi Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) không thể truy cập iPhone của người này khi thiết bị ở chế độ Lockdown, họ lại có thể buộc anh sử dụng dấu vân tay để mở khóa máy tính cá nhân.

Nguyên nhân của sự khác biệt nằm ở cách luật pháp phân loại thông tin. Tại nhiều nước, bao gồm Mỹ, mật khẩu hay mã PIN – những thứ tồn tại trong trí nhớ – được xem là thông tin riêng tư và được bảo vệ nghiêm ngặt. Trong khi đó, đặc điểm sinh học như khuôn mặt hoặc dấu vân tay lại bị coi là bằng chứng vật lý. Điều này đồng nghĩa cơ quan thực thi pháp luật có thể yêu cầu hoặc cưỡng chế người dùng sử dụng sinh trắc học để mở khóa thiết bị, trong khi họ không thể ép buộc tiết lộ mật khẩu.

Các chuyên gia bảo mật cho rằng Face ID và Touch ID mang lại trải nghiệm nhanh chóng nhưng đồng thời làm giảm “ma sát bảo mật” – yếu tố đôi khi lại chính là lớp bảo vệ quan trọng. Việc chỉ cần đưa điện thoại lên trước mặt để mở khóa có thể khiến người dùng mất quyền kiểm soát trong những tình huống ngoài ý muốn.

Trong thời kỳ đại dịch COVID-19, khi Face ID hoạt động kém hiệu quả do người dùng đeo khẩu trang, nhiều người quay lại sử dụng mật mã truyền thống. Điều này vô tình cho thấy việc nhập mật khẩu thủ công, dù mất thêm vài giây, lại giúp tăng đáng kể khả năng kiểm soát thiết bị trước nguy cơ bị truy cập trái phép.

Không phải ai cũng cần mức bảo mật cao nhất, nhưng với những người đặc biệt quan tâm đến quyền riêng tư, các chuyên gia khuyến nghị:

Ưu tiên sử dụng mật mã mạnh (Passcode): Một dãy số dài hoặc cụm mật khẩu phức tạp là thông tin chỉ tồn tại trong trí nhớ, khó bị cưỡng ép khai thác hơn.

Kích hoạt chế độ Lockdown trên iOS: Đây là chế độ bảo mật nâng cao giúp hạn chế nhiều hình thức tấn công tinh vi vào thiết bị.

Xóa dữ liệu sinh trắc học khi không sử dụng: Nếu quyết định không dùng Face ID hoặc Touch ID, người dùng nên xóa hoàn toàn dữ liệu khuôn mặt và vân tay trong cài đặt. Dữ liệu này được lưu cục bộ trên phần cứng bảo mật, và sẽ bị loại bỏ vĩnh viễn khi xóa.

Sự tiện lợi của sinh trắc học là không thể phủ nhận, nhưng trong một số bối cảnh pháp lý, nó có thể trở thành điểm yếu khiến quyền riêng tư của người dùng bị xâm phạm nhanh chóng hơn họ tưởng.