Sau hơn 15 giờ đàm phán căng thẳng kéo dài đến rạng sáng, các nhà lãnh đạo EU đã đạt được sự đồng thuận về khoản vay không lãi suất trị giá 90 tỷ euro (khoảng 105 tỷ USD) dành cho Ukraine trong hai năm tới. Khoản vay này sẽ được đảm bảo bằng ngân sách chung của EU thay vì sử dụng hơn 200 tỷ euro tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga đang bị đóng băng. Đây được xem là một nỗ lực "phút chót" để đảm bảo Kiev không rơi vào tình trạng vỡ nợ vào mùa xuân năm sau, đáp ứng khoảng hai phần ba nhu cầu tài chính cấp bách của nước này cho giai đoạn 2026-2027.

Sự bế tắc đối với kế hoạch sử dụng tài sản Nga chủ yếu đến từ Bỉ, quốc gia đang giữ phần lớn các khoản tiền này tại trung tâm thanh toán Euroclear. Thủ tướng Bỉ Bart De Wever đã kiên quyết yêu cầu các thành viên khác phải chia sẻ trách nhiệm pháp lý vô hạn trong trường hợp Nga kiện tụng và giành chiến thắng tại tòa án quốc tế. Do không thể đạt được cam kết này, các nhà lãnh đạo EU buộc phải chuyển sang phương án vay vốn trên thị trường tài chính dựa trên uy tín của ngân sách khối, một bước đi vốn cũng gặp nhiều trở ngại từ Hungary và Slovakia trước khi đạt được những nhượng bộ đặc biệt.

Việc không thể dùng tài sản Nga được coi là một thất bại chính trị đối với Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, những người từng kỳ vọng bước đi này sẽ là thông điệp đanh thép gửi tới Điện Kremlin. Dù vậy, ông Merz vẫn nhấn mạnh rằng thỏa thuận 90 tỷ euro là minh chứng cho sự đoàn kết của châu Âu và cảnh báo rằng tài sản của Nga vẫn sẽ tiếp tục bị phong tỏa cho đến khi Moscow bồi thường thiệt hại chiến tranh cho Ukraine.

Về phía Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky dù bày tỏ sự tiếc nuối khi tài sản Nga chưa được chuyển giao trực tiếp, nhưng vẫn hoan nghênh khoản vay mới như một "sự đảm bảo tài chính quan trọng" giúp củng cố khả năng phục hồi của đất nước. Trong khi đó, Điện Kremlin đã lên tiếng ca ngợi việc kế hoạch này thất bại là một thắng lợi của "lẽ phải và luật pháp quốc tế", sau khi Moscow từng đe dọa sẽ khởi kiện các định chế tài chính châu Âu trong nhiều thập kỷ nếu tài sản của họ bị tịch thu một cách bất hợp pháp./.