Đồng muối Sa Huỳnh xuống cấp, diêm dân chờ đầu tư hạ tầng

Hạ tầng xuống cấp, sản xuất muối đối mặt nhiều rủi ro

Để nâng cao chất lượng hạt muối Sa Huỳnh, đầu tư hạ tầng cho đồng muối là một trong những yếu tố then chốt, tuy nhiên thực tế hiện nay cho thấy hệ thống hạ tầng tại đây đang trong tình trạng hư hỏng, xuống cấp nặng gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất muối của người dân. Những đoạn đê bao bị sạt lở, nhiều vị trí hư hỏng nghiêm trọng nhưng chưa được khắc phục kịp thời đang trở thành mối lo thường trực của diêm dân mỗi khi bước vào vụ mới.

Không có hệ thống đê chắn đủ vững chắc, nước triều xâm nhập khiến việc sản xuất muối luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Cùng với đó, hệ thống kênh mương dẫn nước xuống cấp kéo dài làm nguồn nước không được bảo đảm, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng muối. Các tuyến đường nội đồng phần lớn vẫn là đường đất gây nhiều trở ngại trong vận chuyển muối, làm tăng chi phí và công sức lao động của người dân. Những khó khăn chồng chất ấy khiến nghề muối vốn đã vất vả càng thêm bấp bênh, nhất là trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến bất thường.

Thực tế từ cơ sở cho thấy, mỗi mùa mưa đi qua là một lần hệ thống đê bao tiếp tục bị bào mòn, hư hỏng, buộc người dân phải tự gia cố tạm thời để duy trì sản xuất. Tuy nhiên, những giải pháp chắp vá không thể thay thế cho một sự đầu tư đồng bộ, bài bản và lâu dài. Khi hạ tầng không bảo đảm, nghề muối không chỉ đối diện nguy cơ giảm hiệu quả sản xuất mà còn đứng trước nguy cơ mai một dần lợi thế truyền thống vốn có.

Nhu cầu đầu tư cấp thiết nhưng nhiều hạng mục vẫn mới dừng ở đề xuất

Theo địa phương, triều cường do ảnh hưởng của bão số 13 trước đó đã tác động đến khoảng 2km đê bao làm ảnh hưởng khoảng 1.800 tấn muối và đời sống, sản xuất của 123 hộ dân. Những con số này cho thấy mức độ thiệt hại không nhỏ từ sự xuống cấp của hạ tầng nghề muối, đồng thời phản ánh rõ tính cấp thiết của việc đầu tư nâng cấp đồng bộ hệ thống đê điều, thủy lợi và giao thông nội đồng tại Sa Huỳnh.

Một kế hoạch tổng thể với kinh phí khoảng 60 tỷ đồng, bao gồm các hạng mục như nâng cấp đê biển, hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng, điện và kho bảo quản, đã được đề xuất. Đây là hướng đi cần thiết nếu muốn khắc phục những điểm nghẽn cơ bản đang cản trở sự phát triển bền vững của nghề muối. Tuy nhiên, đến thời điểm này, nhiều nội dung vẫn mới dừng ở mức kế hoạch trong khi nhu cầu thực tế của diêm dân ngày càng trở nên cấp bách hơn qua từng vụ sản xuất.

Từ mong mỏi của người dân có thể thấy, việc tu bổ đê điều vẫn là yêu cầu ưu tiên hàng đầu, bởi đây là tuyến phòng vệ quan trọng để ngăn nước triều, giữ ổn định toàn bộ không gian sản xuất. Khi đê bao chưa được bảo đảm, mọi nỗ lực sản xuất phía trong đồng muối đều có thể bị ảnh hưởng bất cứ lúc nào. Chính vì vậy, việc sớm bố trí nguồn lực, triển khai các hạng mục cấp thiết không chỉ là giải pháp hỗ trợ sinh kế cho người dân mà còn là bước đi cần thiết để giữ gìn vùng sản xuất muối truyền thống đặc biệt này.

Giữ hạ tầng cũng là giữ nghề muối, giữ gìn di sản

Nghề muối Sa Huỳnh không chỉ là kế sinh nhai đã gắn bó qua nhiều thế hệ diêm dân mà còn là một giá trị văn hóa đặc sắc của vùng ven biển Quảng Ngãi. Việc nghề muối Sa Huỳnh được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, cùng với quá trình xây dựng thương hiệu cho sản phẩm muối và định hướng phát triển gắn với du lịch làng nghề càng khẳng định rõ hơn vị trí, vai trò của nghề muối trong đời sống kinh tế, văn hóa của địa phương. Bởi vậy, đầu tư hạ tầng cho đồng muối không đơn thuần là hỗ trợ sản xuất mà còn là điều kiện quan trọng để bảo tồn và phát huy giá trị của một nghề truyền thống lâu đời.

Đầu tư cho đồng muối Sa Huỳnh không chỉ nhằm tháo gỡ những khó khăn trước mắt trong sản xuất, giảm thiểu rủi ro do thiên tai, triều cường gây ra, mà còn là giải pháp căn cơ để ổn định sinh kế cho người dân, nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững. Khi hệ thống đê bao, thủy lợi, giao thông nội đồng và kho bảo quản được củng cố, diêm dân mới có thể yên tâm bám nghề, đồng muối mới có điều kiện phát triển lâu dài, qua đó tiếp tục gìn giữ một nét văn hóa đặc trưng, giàu bản sắc của vùng đất Sa Huỳnh.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html