Chỉ trong 5 tháng, một thanh niên 29 tuổi tên Zhang San đã cho ra mắt hơn 120 ứng dụng di động, trong đó có ứng dụng theo dõi lượng nước tiêu thụ dành cho các khu vực khô hạn tại Tây Ban Nha. Đáng chú ý, toàn bộ hoạt động được vận hành mà không cần thuê lập trình viên hay nhân sự marketing, nhờ hệ thống trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI agent).
Câu chuyện này phản ánh xu hướng đang phát triển mạnh tại Trung Quốc: mô hình doanh nghiệp một người (OPC).
Theo Business Insider, OPC đang dần trở thành một lực lượng đáng kể trong thương mại toàn cầu. Chủ tịch nền tảng Alibaba.com, ông Kuo Zhang, cho biết khoảng 30-40% khách hàng trên nền tảng là các doanh nhân độc lập, không sử dụng mô hình nhân sự truyền thống.
Thay vào đó, họ tận dụng AI để đảm nhiệm các công việc như đăng tải sản phẩm trên nhiều nền tảng, quản lý mạng xã hội, chăm sóc khách hàng và xử lý khiếu nại. Những nhiệm vụ vốn là gánh nặng với doanh nghiệp nhỏ nay được tự động hóa hiệu quả. Theo ông Zhang, AI không thay thế con người mà đóng vai trò như “nhân viên” của các doanh nhân.
Đón đầu xu hướng này, Alibaba đã phát triển công cụ Accio Work dành cho doanh nghiệp nhỏ, hỗ trợ từ marketing, logistics đến tuân thủ thuế. Tính đến cuối năm 2024, nền tảng này ghi nhận khoảng 10 triệu người dùng hoạt động mỗi tháng.
Một trong những động lực quan trọng thúc đẩy OPC là sự phổ biến của các công cụ AI mã nguồn mở như OpenClaw. Nền tảng này tạo nên làn sóng khởi nghiệp mạnh mẽ, với nhiều mô hình kinh doanh mới như giao dịch chứng khoán tự động hay dịch vụ mai mối.
Bên cạnh yếu tố công nghệ, sự bùng nổ của OPC còn gắn với bài toán việc làm. Năm 2026, Trung Quốc dự kiến có tới 12,7 triệu sinh viên tốt nghiệp, tạo áp lực lớn lên thị trường lao động. Khảo sát của Viện Nghiên cứu Tencent cho thấy 40% người lao động lo ngại bị công nghệ thay thế.
Trước thực tế này, chính phủ Trung Quốc định hướng biến AI thành công cụ thúc đẩy khởi nghiệp. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ trọng kinh tế số lên 12,5% GDP vào năm 2030. Các chính sách hỗ trợ như cung cấp dữ liệu công, trợ cấp công cụ AI và xây dựng hệ thống tín dụng riêng cho doanh nghiệp một người đang được thúc đẩy.
Nhiều địa phương cũng активно tham gia cuộc đua thu hút doanh nhân độc lập. Tại Tô Châu, chính quyền đặt mục tiêu xây dựng 30 cộng đồng OPC và hỗ trợ 1.000 doanh nghiệp đến năm 2028. Trong khi đó, quận Phố Đông (Thượng Hải) hỗ trợ chi phí điện toán lên tới 300.000 nhân dân tệ, còn quận Long Cương (Thâm Quyến) đề xuất đầu tư vốn cổ phần tới 10 triệu nhân dân tệ cho các dự án tiềm năng.
Các chính sách sáng tạo còn bao gồm việc tận dụng văn phòng bỏ trống và trung tâm dữ liệu dư thừa để làm không gian ươm mầm startup. Tại Hàng Châu, nhiều doanh nghiệp mới được hỗ trợ miễn phí văn phòng và kết nối với đối tác.
Dù vậy, mô hình OPC không phải không có rủi ro. Theo Business Insider, việc sử dụng AI agent vẫn tồn tại hạn chế về bảo mật và hiệu quả đầu tư. Một số người dùng đã chi phí lớn cho công cụ AI nhưng không đạt kết quả như kỳ vọng. Ngoài ra, biến động về thuế quan toàn cầu cũng ảnh hưởng đến các doanh nghiệp thương mại điện tử.
Các chuyên gia nhận định OPC đòi hỏi người khởi nghiệp phải có kỹ năng công nghệ và khả năng nắm bắt thị trường tốt, đồng thời phần lớn doanh nghiệp nhỏ khó phát triển bền vững trong dài hạn.
Dẫu vậy, sức hấp dẫn của mô hình này vẫn rất lớn, đặc biệt với những người lao động bị ảnh hưởng bởi làn sóng sa thải trong ngành công nghệ. Nhiều người coi đây là cơ hội để tự tạo việc làm và định hình lại tương lai của mình.
Trường hợp ông Ma Ruipeng (41 tuổi) là một ví dụ. Sau 20 năm làm lập trình viên, ông quyết định nghỉ việc để khởi nghiệp với sự hỗ trợ của AI. Với 3 máy tính và các trợ lý ảo, ông đang phát triển phần mềm tạo ứng dụng tự động, dù chưa có doanh thu và vẫn sống bằng tiền tiết kiệm.
Tuy còn nhiều thách thức, mô hình doanh nghiệp một người đang mở ra hướng đi mới trong kỷ nguyên công nghệ, nơi cá nhân có thể tận dụng AI để xây dựng sự nghiệp riêng.
Bình luận
0