Khi văn hóa không còn là tài nguyên "tĩnh"
Từ trước đến nay, khi nói về du lịch đô thị, người ta thường nghĩ đến các trung tâm mua sắm sầm uất, các khách sạn hạng sang hay các công trình kiến trúc biểu tượng. Tuy nhiên, trong nền kinh tế tri thức, sức cạnh tranh của một thành phố nằm ở "vốn sáng tạo" và bầu không khí văn hóa đặc trưng mà nó tạo ra. Một đô thị thu hút du khách không chỉ bởi những gì nó đang có sẵn, mà bởi những gì đang được liên tục sáng tạo, phát sinh ngay trong lòng nó mỗi ngày.
Khi tham gia vào mạng lưới UCCN, các thành phố của Việt Nam đã cam kết đặt văn hóa và sự sáng tạo vào trung tâm của các chiến lược phát triển bền vững. Điều này buộc các nhà quản lý phải thay đổi cách tiếp cận: Văn hóa không còn là một tài nguyên "tĩnh" cần được bảo vệ nghiêm ngặt trong ranh giới đóng kín, mà phải trở thành một tài nguyên "động", là chất liệu đầu vào cho các ngành công nghiệp văn hóa như thiết kế, nghệ thuật biểu diễn, ẩm thực hay thủ công mỹ nghệ.
Thực tế đã chứng minh, danh hiệu Thành phố sáng tạo đã thổi một luồng sinh khí mới vào bản đồ du lịch của các địa phương. Hà Nội, với danh hiệu Thành phố Sáng tạo trong lĩnh vực Thiết kế, đã biến hàng loạt không gian công nghiệp cũ như Nhà máy xe lửa Gia Lâm trở thành tâm điểm của Tuần lễ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo. Những sự kiện này không chỉ thu hút hàng trăm nghìn lượt khách mến mộ nghệ thuật mà còn tạo ra một dòng khách du lịch văn hóa có mức chi tiêu cao, mong muốn tìm kiếm những trải nghiệm độc lạ, mang tính đương đại của thủ đô.
Trong khi đó, Hội An (Thành phố sáng tạo Thủ công và Nghệ thuật dân gian) và Đà Lạt (Thành phố sáng tạo Âm nhạc) cũng đang định vị rất rõ thương hiệu của mình. Du khách đến Hội An giờ đây không chỉ đi dạo phố cổ, mà để đắm mình trong không gian của các làng nghề đang hồi sinh mạnh mẽ bằng tư duy thiết kế mới. Khách đến Đà Lạt không chỉ vì khí hậu mát mẻ, mà để thưởng thức những không gian âm nhạc ngoài trời giữa rừng thông, các đêm nhạc kết hợp du lịch nghỉ dưỡng cao cấp. Sự sáng tạo đã giúp các đô thị này giải được bài toán kinh điển của ngành du lịch: chống lại sự bão hòa và tạo ra bản sắc không thể sao chép.
Xây dựng chiến lược kết nối: Từ không gian sáng tạo đến sản phẩm du lịch
Để phát huy tối đa lợi thế của một đô thị sáng tạo trong phát triển du lịch, thách thức lớn nhất hiện nay là việc kết nối các không gian sáng tạo tự phát thành một chuỗi cung ứng sản phẩm du lịch hoàn chỉnh. Các thành phố cần có chính sách khuyến khích, hỗ trợ hình thành các "khu phố nghệ thuật", "biệt khu sáng tạo" – nơi các nghệ sĩ, doanh nghiệp lữ hành và cộng đồng có thể dễ dàng gặp gỡ, hợp tác.
Bên cạnh đó, việc tổ chức các lễ hội sáng tạo định kỳ mang tầm quốc tế cần được đầu tư bài bản về mặt thương hiệu, biến chúng thành những sự kiện điểm nhấn (anchor events) thu hút khách du lịch cố định hàng năm. Công tác truyền thông quảng bá cũng cần thay đổi ngôn ngữ: không chỉ quảng bá hình ảnh danh lam thắng cảnh, mà phải làm nổi bật bầu không khí sống động, cởi mở, đầy tính nghệ thuật và đổi mới của con người địa phương.
Thành phố sáng tạo là một cơ thể sống, nơi quá khứ đối thoại với tương lai và văn hóa trở thành động lực của tăng trưởng. Đầu tư cho tư duy sáng tạo trong quản lý và phát triển đô thị chính là con đường ngắn nhất để các thành phố Việt Nam tự tin ghi tên mình trên bản đồ du lịch toàn cầu, trở thành những điểm đến nhân văn, thịnh vượng và tràn đầy cảm hứng./.
Bình luận
0