Ngày 15/1, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Nga đang chờ phản hồi từ phía Mỹ đối với sáng kiến của Tổng thống Vladimir Putin liên quan việc gia hạn Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START).

“Chúng tôi đang chờ phản hồi đối với sáng kiến của Tổng thống Putin. Nga coi đây là vấn đề rất quan trọng”, ông Peskov nhấn mạnh, đồng thời khẳng định New START hiện là thỏa thuận duy nhất còn lại giữa Moskva và Washington về kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Hiệp ước New START được Nga và Mỹ ký năm 2010, có hiệu lực từ năm 2011 và đã được gia hạn thêm 5 năm vào năm 2021, dự kiến sẽ hết hạn vào ngày 5/2 tới. Hồi tháng 9/2025, Tổng thống Putin tuyên bố Nga sẵn sàng gia hạn hiệp ước thêm một năm nhằm tạo điều kiện thúc đẩy đàm phán một thỏa thuận mới về vũ khí hạt nhân, đồng thời kêu gọi Mỹ có động thái tương tự.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây phát tín hiệu Washington không muốn tiếp tục gia hạn hiệp ước hiện tại. “Nếu nó hết hạn thì cứ để hết hạn đi. Chúng ta sẽ ký một thỏa thuận tốt hơn”, ông Trump phát biểu hôm 7/1.

Bình luận về khả năng một hiệp ước thay thế, phát ngôn viên Điện Kremlin cho rằng bất kỳ văn kiện mới nào cũng cần mang lại lợi ích cho tất cả các bên tham gia. “Tuy nhiên, việc đạt được một hiệp ước như vậy là quá trình vô cùng phức tạp và tốn thời gian”, ông Peskov nói.

Ông cũng tái khẳng định lập trường của Nga rằng mọi cuộc thảo luận liên quan an ninh và ổn định chiến lược toàn cầu đều phải tính đến kho vũ khí hạt nhân của Anh và Pháp, chứ không chỉ riêng Nga và Mỹ.

Nhà Trắng hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về phát biểu của phía Nga.

Theo các điều khoản của New START, mỗi bên không được triển khai quá 700 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) và oanh tạc cơ mang vũ khí hạt nhân. Tổng số đầu đạn hạt nhân được triển khai trên các phương tiện này cũng bị giới hạn ở mức 1.550.

Nếu hiệp ước New START không được gia hạn hoặc thay thế bằng một thỏa thuận mới, cả Nga và Mỹ đều có thể vượt qua các giới hạn nói trên, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chạy đua vũ trang hạt nhân trở lại.