Chiều 1/6, tại trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành để cho ý kiến về dự thảo Đề án hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất một đầu mối từ Trung ương đến địa phương.
Trước đó, tại Thông báo số 15-TB/BCĐTW ngày 17/3/2026 về kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Đảng ủy Chính phủ được giao xây dựng Đề án hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất một đầu mối từ Trung ương đến địa phương để trình Bộ Chính trị xem xét.
Tiếp đó, Thông báo số 186/TB-VPCP ngày 15/4/2026 của Văn phòng Chính phủ về kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng, hoàn thiện đề án.
Hiện nay, công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm tại Việt Nam được thực hiện theo mô hình phân công cho ba bộ gồm Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương. Mỗi bộ được giao quản lý các nhóm ngành hàng thực phẩm khác nhau.
Cụ thể, Bộ Y tế quản lý 6 ngành hàng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý 19 ngành hàng, còn Bộ Công Thương quản lý 8 ngành hàng. Với các ngành hàng được phân công, các bộ thực hiện quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm từ sản xuất ban đầu, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển đến phân phối và kinh doanh, đồng thời xây dựng hệ thống quản lý chuyên ngành từ Trung ương tới địa phương.
Ở cấp địa phương, UBND các cấp thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo phân công của Chính phủ và sự phân cấp từ các bộ chuyên ngành. Trong khi đó, Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và hoạt động đánh giá sự phù hợp đối với thực phẩm, nhưng không trực tiếp thực hiện quản lý chuyên ngành về an toàn thực phẩm.
Theo đánh giá, mô hình quản lý hiện nay theo từng nhóm mặt hàng riêng biệt đã bộc lộ những hạn chế nhất định. Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý còn chưa chặt chẽ, xảy ra tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ, thậm chí có trường hợp chưa xác định rõ trách nhiệm quản lý khi chuỗi cung ứng thực phẩm liên quan đến nhiều lĩnh vực và nhiều cơ quan khác nhau.
Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh đề án cần làm rõ tính cấp thiết của việc hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Theo Phó Thủ tướng, việc bảo vệ sức khỏe và tính mạng của nhân dân phải được đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu, đồng thời đây cũng là yêu cầu khách quan nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới.
Phó Thủ tướng cho rằng thực tiễn đang đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận thẳng thắn những bất cập trong cơ chế quản lý hiện hành như tình trạng cắt khúc, giao thoa, chồng chéo, thậm chí có thời điểm chưa xác định rõ trách nhiệm quản lý. Vì vậy, việc kiện toàn tổ chức bộ máy là cần thiết nhằm xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, phương thức quản lý và tạo nền tảng tiếp tục hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách về an toàn thực phẩm.
Nhấn mạnh nguyên tắc xuyên suốt của đề án, Phó Thủ tướng yêu cầu việc sắp xếp, hoàn thiện bộ máy phải đặt trong tổng thể quá trình đổi mới hệ thống chính trị, bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả.
Theo Phó Thủ tướng, việc thống nhất một đầu mối quản lý không đồng nghĩa với việc các bộ, ngành khác không còn trách nhiệm, mà nhằm xác định rõ một cơ quan chịu trách nhiệm chính trong tham mưu, điều phối và tổ chức thực hiện.
“Bộ Y tế là cơ quan chịu trách nhiệm chính, nhưng các bộ, ngành vẫn phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo chức năng, nhiệm vụ được giao”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng cũng cho ý kiến về phương án củng cố Cục Quản lý an toàn thực phẩm thuộc Bộ Y tế theo hướng tiếp nhận thêm một phần chức năng, nhiệm vụ và nhân sự liên quan từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công Thương. Đồng thời, định hướng kiện toàn mô hình tổ chức tại cấp tỉnh và cấp xã theo hướng có cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm chính cùng cơ chế phối hợp và nguồn nhân lực phù hợp.
Một trong những nội dung được Phó Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh là yêu cầu đẩy mạnh phân cấp cho địa phương, nhất là cấp xã, gắn với trách nhiệm kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm hành chính.
Theo Phó Thủ tướng, cấp cơ sở giữ vai trò rất quan trọng trong công tác quản lý an toàn thực phẩm vì đây là nơi trực tiếp tiếp cận người dân, hộ sản xuất, cơ sở kinh doanh và các hoạt động tiêu dùng hằng ngày. Do đó, cần bố trí lực lượng chuyên trách phù hợp, đồng thời nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quản lý lĩnh vực này.
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng đề nghị phát huy vai trò của các mô hình tự quản tại cộng đồng dân cư, đặc biệt là tại các thôn, tổ dân phố nhằm hỗ trợ công tác giám sát, phát hiện vi phạm và nâng cao ý thức chấp hành các quy định về an toàn thực phẩm.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu làm rõ nguồn lực thực hiện đề án, vị trí việc làm chuyên trách về an toàn thực phẩm tại cấp xã, đồng thời xác định cụ thể trách nhiệm của từng bộ, ngành trong xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, kiểm tra, giám sát và bảo đảm các điều kiện thực thi.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng đề nghị Đảng ủy Bộ Y tế và Bộ Y tế tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ đề án với chất lượng cao nhất, bảo đảm tính chặt chẽ, khả thi trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
Bình luận
0