Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Chuyển đổi số, trong đó đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã và hộ kinh doanh tham gia phát triển kinh tế số. Thời hạn góp ý cho dự thảo kéo dài đến ngày 13/3.

Một nội dung đáng chú ý của dự thảo là chính sách hỗ trợ chuyển đổi số cho hai nhóm đối tượng: nhóm hộ kinh doanh, hợp tác xã và doanh nghiệp siêu nhỏ; và nhóm hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo đề xuất, nhóm hộ kinh doanh, hợp tác xã và doanh nghiệp siêu nhỏ có thể được hỗ trợ tối đa 100% chi phí thuê các giải pháp công nghệ số và nền tảng số cơ bản. Các dịch vụ có thể được hỗ trợ gồm hệ thống quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử, chữ ký số và nền tảng thương mại điện tử. Danh mục giải pháp cụ thể sẽ do Bộ Tài chính Việt Nam công bố.

Ngoài ra, nhóm này cũng được hỗ trợ toàn bộ chi phí tham gia các khóa đào tạo nâng cao nhận thức về chuyển đổi số và năng lực số cơ bản. Doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh còn có thể được hỗ trợ 100% chi phí mua sắm hoặc thuê các giải pháp an ninh mạng nhằm bảo vệ hệ thống thông tin và dữ liệu, đồng thời được miễn phí đánh giá mức độ sẵn sàng cho chuyển đổi số.

Đối với nhóm hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự thảo đề xuất hỗ trợ tối đa 50% chi phí thuê các giải pháp công nghệ số và nền tảng số cơ bản như quản trị số, tài chính số, quản lý đa kênh và thương mại điện tử. Các nền tảng chuyên sâu theo ngành, bao gồm ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu kinh doanh, cũng nằm trong diện hỗ trợ. Danh mục các nền tảng này sẽ do Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam công bố.

Nhóm doanh nghiệp này cũng được hỗ trợ toàn bộ chi phí đào tạo trong nước về năng lực số cơ bản, và tối đa 50% chi phí đào tạo nâng cao về năng lực số trong nước, với mức không quá 10 triệu đồng mỗi người mỗi năm. Ngoài ra, Nhà nước sẽ hỗ trợ một phần chi phí đánh giá mức độ sẵn sàng chuyển đổi số và tư vấn xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp.

Việc xác định doanh nghiệp thuộc nhóm siêu nhỏ, nhỏ hay vừa sẽ dựa trên các tiêu chí theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp và hợp tác xã. Đồng thời, các doanh nghiệp phải có tối thiểu 51% vốn điều lệ thuộc sở hữu của cá nhân hoặc tổ chức Việt Nam.

Các doanh nghiệp và hợp tác xã đặt trụ sở tại khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi sẽ được ưu tiên tiếp cận chính sách hỗ trợ.

Về hình thức triển khai, dự thảo đề xuất áp dụng cơ chế “phiếu hỗ trợ chuyển đổi số”. Phiếu này được phát hành dưới dạng điện tử và quản lý trên hệ thống thông tin hỗ trợ chuyển đổi số do cơ quan có thẩm quyền vận hành.

Ngoài cơ chế phiếu hỗ trợ, dự thảo cũng đưa ra một số hình thức hỗ trợ khác như cấp kinh phí trực tiếp thông qua các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách hoặc quỹ sử dụng ngân sách nhà nước; hỗ trợ trực tiếp cho các hoạt động đào tạo năng lực số; và ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần thu nhập từ các hoạt động thuộc lĩnh vực kinh tế số lõi.

Theo tờ trình dự thảo, việc ban hành chính sách hỗ trợ xuất phát từ thực tế doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tới 97,3% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam. Nhóm này đóng góp khoảng 45% GDP và tạo ra 60% việc làm, tương đương khoảng 35 triệu lao động.

Tuy vậy, hiệu quả hoạt động của khu vực này vẫn còn hạn chế. Ở nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ, trung bình cứ hai doanh nghiệp có lãi thì có một doanh nghiệp thua lỗ. Tỷ lệ này ở doanh nghiệp nhỏ là 3:2 và ở doanh nghiệp vừa là 7:3.

Mức độ chuyển đổi số của các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng còn thấp. Chỉ khoảng 16% doanh nghiệp áp dụng các giải pháp quản trị tổng thể như ERP hoặc CRM, trong khi chỉ khoảng 5% đã thực hiện số hóa toàn diện, tích hợp dữ liệu và bước đầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật Chuyển đổi số vào tháng 12/2025, và luật này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7 tới. Dự thảo nghị định lần này nhằm cụ thể hóa các quy định của luật, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp tham gia mạnh mẽ hơn vào quá trình chuyển đổi số của nền kinh tế.