Ông Kevin Warsh, người vừa được Tổng thống Donald Trump đề cử làm Chủ tịch Fed, đã khơi mào cuộc tranh luận sôi nổi tại Phố Wall với đề xuất xây dựng một “Hiệp ước mới” giữa Fed và Bộ Tài chính Mỹ. Sáng kiến này được xem là nỗ lực tái định hình mối quan hệ giữa hai trụ cột quyền lực của nền kinh tế Mỹ, lấy cảm hứng từ thỏa thuận lịch sử năm 1951.

Thỏa thuận năm 1951 từng đánh dấu bước ngoặt quan trọng, khi chấm dứt việc Fed phải duy trì trần lãi suất thấp để hỗ trợ Bộ Tài chính giảm chi phí vay nợ sau Thế chiến II — cơ chế từng góp phần đẩy lạm phát tăng cao. Từ đó, Fed chính thức giành được quyền tự chủ trong điều hành chính sách tiền tệ.

Tuy nhiên, theo ông Warsh, sự độc lập này đã bị xói mòn khi Fed triển khai các chương trình nới lỏng định lượng (QE) quy mô lớn sau khủng hoảng tài chính 2008 và đại dịch COVID-19, vô tình tạo điều kiện để chính phủ gia tăng vay nợ. Kể từ khi ông được đề cử thay thế Chủ tịch đương nhiệm Jerome Powell, giới đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi liệu “hiệp ước mới” chỉ mang tính kỹ thuật hành chính hay sẽ là bước đi tham vọng có thể làm chao đảo thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ trị giá khoảng 30.000 tỷ USD.

Hiện ông Warsh và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent chưa công bố chi tiết kế hoạch, song giới quan sát đưa ra hai kịch bản có thể xảy ra.

Kịch bản thứ nhất mang tính “phối hợp hành chính”, theo đó Fed chỉ tiến hành mua trái phiếu quy mô lớn khi có sự đồng thuận với Bộ Tài chính, đồng thời cam kết kết thúc QE sớm khi điều kiện thị trường cho phép. Dù vậy, ông Krishna Guha từ Evercore ISI cảnh báo cách làm này có thể bị hiểu là Bộ Tài chính đang nắm một dạng “quyền phủ quyết mềm” đối với quá trình thắt chặt định lượng (QT) của Fed.

Kịch bản thứ hai tham vọng hơn, liên quan đến việc Fed tái cơ cấu danh mục nắm giữ hơn 6.000 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ, chuyển dần từ trái phiếu trung và dài hạn sang tín phiếu ngắn hạn dưới 12 tháng. Theo một chiến lược gia của Deutsche Bank, dưới thời ông Warsh, tỷ trọng tín phiếu ngắn hạn trong bảng cân đối của Fed có thể tăng từ dưới 5% hiện nay lên 55% trong vòng 5–7 năm. Điều này có thể giúp Bộ Tài chính giảm phát hành trái phiếu dài hạn, qua đó hạ chi phí vay nợ cho chính phủ.

Yếu tố khiến thị trường đặc biệt thận trọng là quan điểm của Tổng thống Trump, người nhiều lần nhấn mạnh Fed cần góp phần giảm gánh nặng chi phí nợ quốc gia, hiện tiêu tốn khoảng 1.000 tỷ USD mỗi năm.

Một số chuyên gia cảnh báo, sự phối hợp quá chặt giữa Fed và Bộ Tài chính có thể làm dấy lên nghi ngờ rằng Fed đang rời xa nhiệm vụ kiểm soát lạm phát. Ông Ed Al-Hussainy từ Columbia Threadneedle Investments nhận định, nếu thị trường tin rằng Bộ Tài chính có thể dựa vào Fed để mua nợ và điều tiết đường cong lợi suất, niềm tin vào đồng USD và vai trò “tài sản trú ẩn an toàn” của trái phiếu Mỹ có thể bị suy giảm.

Ở chiều ngược lại, vẫn có quan điểm lạc quan. Ông Mark Dowding từ RBC BlueBay Asset Management cho rằng ông Warsh có thể vẫn bảo vệ sự tách biệt cần thiết của Fed để tránh những hệ lụy nghiêm trọng. Còn cựu Phó Chủ tịch Fed Richard Clarida nhận định một thỏa thuận như vậy có thể tạo ra khuôn khổ phối hợp rõ ràng hơn, giúp thu hẹp bảng cân đối kế toán của Fed một cách có trật tự.