Khi bài toán thiên tai đòi hỏi tư duy hành động từ gốc
Những biến đổi khôn lường của thời tiết cực đoan những năm gần đây đặt ra yêu cầu cấp bách cho các địa phương trong công tác phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Là một trong những địa bàn từng chịu ảnh hưởng nặng nề trong cơn lũ lịch sử năm 2025, tỉnh Đắk Lắk đã nhanh chóng nhìn nhận những tồn tại, hạn chế để chuyển hóa thành bài học thực tiễn. Thay vì bị động đối phó khi nước lũ dâng cao, toàn tỉnh đã dịch chuyển trọng tâm sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, bám sát địa bàn dân cư từng xã, phường.
Đắk Lắk đã đưa vào sử dụng 99 nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp tránh lũ (sức chứa tổng cộng khoảng 20.000 người) tại 27 xã, phường trước mùa mưa bão năm nay.
Công tác ứng phó năm nay không chỉ đơn thuần là sự chuẩn bị về phương tiện hay vật lực, mà là sự đổi mới toàn diện trong phương thức lập kịch bản hành động. Mỗi địa phương được yêu cầu phải xây dựng phương án chi tiết, rõ ràng, xác định rõ lộ trình, nhiệm vụ cụ thể cho từng lực lượng nhằm bảo đảm tính sẵn sàng cao nhất trước mọi tình huống bất ngờ.
Vững chãi điểm tựa cộng đồng phòng tránh thiên tai ở vùng hạ lưu
Một trong những minh chứng rõ nét cho sự đầu tư bài bản của Đắk Lắk trước mùa mưa bão năm nay là hệ thống cơ sở hạ tầng tránh trú được triển khai rộng khắp. Nằm ở khu vực cuối hạ lưu sông Ba, nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp tránh lũ tại khu phố Ân Niên (xã Hòa Xuân) đã hoàn thành và đưa vào sử dụng ngay từ đầu mùa mưa, trở thành điểm tựa vững chắc cho hàng trăm hộ dân.
Nhà tránh lũ giải quyết triệt để bài toán thiếu nơi an toàn cho người dân khi nước lũ lên nhanh, mang lại tâm lý yên tâm vững chắc cho bà con vùng rốn lũ.
Công trình được thiết kế kiên cố với quy mô 2 tầng, diện tích sàn khoảng 300m2, sức chứa hơn 200 người, cùng hệ thống chống sét, khu bếp nấu ăn và công trình phụ khép kín bảo đảm điều kiện sinh hoạt an toàn. Tính trên phạm vi toàn tỉnh, đã có 99 nhà sinh hoạt cộng đồng kết hợp tránh lũ với tổng sức chứa khoảng 20.000 người tại 27 xã, phường được đưa vào khai thác hiệu quả. Sự hiện diện của những thiết chế văn hóa - xã hội mang công năng kép này đã giải quyết căn cơ nhu cầu cấp bách về nơi trú ẩn an toàn khi nước lũ lên nhanh, củng cố niềm tin và sự yên tâm cho nhân dân vùng rốn lũ.
Kịch bản chi tiết và nguyên tắc vàng "báo trước nửa ngày"
Bên cạnh hạ tầng vật chất, yếu tố con người và phương án tổ chức thực hiện được đặt lên hàng đầu. Tại hội nghị chuyên đề về công tác phòng, chống thiên tai, lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk đã quán triệt yêu cầu cốt lõi đối với các xã, phường là phải xây dựng kịch bản ứng phó sát thực tế, rõ ràng về phương án sơ tán và bố trí điểm tránh trú.
Đắk Lắk hiệp đồng chặt chẽ với các địa phương chuẩn bị 365 điểm sơ tán.
Chỉ đạo về vấn đề này, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh rằng phương án sơ tán phải được thông báo trước cho người dân ít nhất nửa ngày. Theo đó, việc cảnh báo trước 5 hay 10 phút là không khả thi và không thể đáp ứng yêu cầu thực tiễn, bởi khoảng thời gian quá ngắn sẽ khiến người dân bị động, không kịp di chuyển đến nơi cao ráo hoặc bảo vệ tài sản, gia súc. Sự chủ động về thời gian thông tin chính là chìa khóa quyết định để giảm thiểu tối đa thiệt hại về người và tài sản.
Sức mạnh tổng hợp từ "4 tại chỗ" và hiệp đồng lực lượng vũ trang
Để hiện thực hóa các kịch bản ứng phó tại cơ sở, hệ thống "4 tại chỗ" được huy động với quy mô lớn và sự tham gia đồng bộ của các lực lượng. Hiện nay, các lực lượng vũ trang đứng chân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã hiệp đồng chặt chẽ với các địa phương để chuẩn bị 365 điểm sơ tán.
Huy động khoảng trên 30.000 nhân lực cùng 44.000 phương tiện, vật lực sẵn sàng ứng trực trước, trong và sau mưa lũ.
Song song với đó, nguồn nhân lực huy động lên tới trên 30.000 người cùng 44.000 phương tiện, vật lực luôn trong trạng thái sẵn sàng tham gia ứng phó trước, trong và sau mưa lũ. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cho biết, việc xây dựng kế hoạch hiệp đồng cụ thể giúp làm rõ chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng, phương tiện và phương án xử lý, qua đó củng cố thông tin tại các khu vực có nguy cơ cao để người dân chủ động nắm bắt và chấp hành tốt các quy định phòng tránh.
Đổi mới phương thức thông tin xả lũ đến từng hộ dân
Một điểm nghẽn thường trực trong mùa mưa bão trước đây là thông tin xả lũ đôi khi chưa đến kịp thời với người dân vùng hạ du. Khắc phục điểm yếu này, các đơn vị quản lý thủy điện trên địa bàn đã có những bước cải tiến mạnh mẽ.
Xây dựng cơ sở dữ liệu để thông báo xả lũ đến sớm trực tiếp cho từng hộ dân sống dọc hai bên sông
Điển hình như Thủy điện Sông Ba Hạ ở khu vực hạ lưu sông Ba đang khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu nhằm thông báo thông tin xả lũ đến sớm với từng hộ dân sinh sống dọc hai bên sông trong bán kính 1km tính từ bờ sông. Đặc biệt, để bảo đảm thông tin lan tỏa sâu rộng và sát thực tế, đơn vị này triển khai trang bị loa cầm tay cho những người có uy tín tại các thôn, tổ dân phố. Giải pháp này giúp truyền đạt thông tin xả lũ trực tiếp đến từng khu dân cư một cách nhanh chóng, giúp bà con chủ động triển khai các biện pháp ứng phó hiệu quả nhất.
Tổng hòa các giải pháp từ hạ tầng tránh lũ kiên cố, kịch bản hành động chi tiết đến tư duy đổi mới trong cách thức thông tin, Đắk Lắk đang tạo ra một "tấm khiên" vững chắc trong công tác phòng, chống thiên tai. Sự chủ động bám sát địa bàn dân cư không chỉ thể hiện tầm nhìn chiến lược của cấp ủy, chính quyền địa phương, mà còn mang lại sự bình yên, bền vững cho đời sống Nhân dân trước những thử thách của mùa mưa bão.
Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại:
Bình luận
0