Đà Nẵng: Bài toán an ninh nguồn nước trong mùa khô hạn kéo dài

Nguồn nước thô bị đe dọa bởi xâm nhập mặn

Từ đầu năm 2026 đến nay, tình trạng nắng nóng và khô hạn kéo dài đã làm suy giảm đáng kể lưu lượng dòng chảy từ thượng nguồn về hạ du. Hiện tượng này tạo điều kiện thuận lợi cho nước biển xâm nhập sâu vào nội địa, tác động trực tiếp đến hệ thống lấy nước thô của Công ty Cổ phần Cấp nước Đà Nẵng (Dawaco).

Theo ghi nhận thực tế tại trạm bơm phòng mặn An Trạch và cửa thu nước nhà máy nước Cầu Đỏ, độ mặn tại nhiều thời điểm đã vượt ngưỡng cho phép (trên 1.000 mg/l) – mức độ gây nguy hại cho quy trình xử lý nước sạch tiêu chuẩn. 

Trước tình thế đó, Dawaco buộc phải đóng cửa thu nước tại sông Cầu Đỏ để ngăn xâm nhập mặn vào hệ thống, đồng thời chuyển hướng khai thác nước thô từ trạm bơm phòng mặn An Trạch. Đây là công trình nằm cách nhà máy khoảng 10km, hiện đóng vai trò là "chốt chặn" quan trọng để duy trì hoạt động cấp nước cho thành phố.

Rủi ro từ sự bất cập trong điều tiết liên hồ

Theo đánh giá từ các đơn vị quản lý, thách thức lớn nhất hiện nay là việc đảm bảo nguồn nước thô tại trạm bơm An Trạch. Sự ổn định của nguồn nước này phụ thuộc mật thiết vào chế độ điều tiết của các hồ thủy điện ở thượng nguồn sông Vu Gia – Thu Bồn, đặc biệt là các thủy điện như Đắk Mi 4 và A Vương.

Ông Hồ Minh Nam – Tổng Giám đốc Dawaco cho biết, việc huy động các hồ thủy điện phát điện mà không đảm bảo quy trình vận hành liên hồ theo quy định của Chính phủ đã khiến nguồn nước hạ du bị thiếu hụt nghiêm trọng.

 Thực tế cho thấy, nếu các hồ thủy điện vận hành thiếu linh hoạt, trạm bơm An Trạch sẽ đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nước thô ngay cả khi không bị nhiễm mặn. Việc không tuân thủ nghiêm túc các quy định về xả nước đẩy mặn đã khiến tình trạng thiếu hụt nguồn nước trở thành hiện tượng "hiện hữu" thay vì chỉ là tình huống giả định.

Hướng tới các giải pháp bền vững về nguồn nước

Đối mặt với thực trạng trên, chính quyền thành phố Đà Nẵng và các cơ quan chức năng đang triển khai nhiều phương án để ổn định nguồn cung. Về lâu dài, Dawaco đã đề xuất Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan tham gia điều phối nguồn nước từ các hồ thủy điện trên thượng nguồn sông Vu Gia – Thu Bồn một cách đồng bộ và hiệu quả hơn.

Song song đó, các biện pháp công trình như đắp đập tạm ngăn mặn trên sông Quảng Huế (đoạn qua xã Đại Lộc) đang được xem là giải pháp tình thế nhằm giữ nước ngọt, bổ trợ cho lưu vực sông Cầu Đỏ. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, đây chỉ là giải pháp tạm thời. Để giải quyết dứt điểm bài toán an ninh nguồn nước, Đà Nẵng cần sớm thực hiện quy hoạch lại hệ thống cấp nước thô. Mục tiêu trọng tâm là giảm bớt sự phụ thuộc vào một nguồn nước duy nhất, xây dựng các hồ chứa nước thô quy mô lớn và hình thành cơ chế vận hành liên hồ chứa chặt chẽ, minh bạch giữa các địa phương trong khu vực.

Việc bảo đảm nguồn nước không chỉ là yêu cầu cấp thiết cho đời sống dân sinh mà còn là yếu tố tiên quyết để duy trì sự phát triển bền vững của Đà Nẵng trong bối cảnh tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị thủy điện, cơ quan điều phối và đơn vị cấp nước chính là chìa khóa để giải quyết bài toán an ninh nguồn nước trong những giai đoạn cao điểm nắng nóng sắp tới.

Quý khán giả xem truyền hình trực tuyến của kênh VTV8 tại: https://vtv8.vtv.vn https://vtvgo.vn/channel/vtv8-1,36.html, xem lại trên chuyên trang VTV8: https://vtv8.vtv.vn