Những ngày qua, mạng xã hội lan truyền thông tin từ một nghiên cứu đăng trên tạp chí Oncotarget, tổng hợp 333 trường hợp ung thư mới hoặc nặng hơn sau tiêm vaccine Covid-19 mRNA tại 27 quốc gia, khiến dư luận lo lắng. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định việc suy luận vaccine gây ung thư là hiểu sai bản chất khoa học.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Hoàng cho biết nghiên cứu này sử dụng phương pháp scoping review – dạng tổng quan thăm dò nhằm phát hiện tín hiệu sớm và định hướng nghiên cứu, không có giá trị chứng minh quan hệ nhân quả. Dữ liệu chủ yếu đến từ báo cáo ca bệnh đơn lẻ và nghiên cứu quan sát, không kiểm soát các yếu tố nhiễu như tuổi, tiền sử bệnh, tình trạng miễn dịch hay mức độ tiếp cận y tế. Ngay chính tác giả nghiên cứu cũng kết luận cần thêm các nghiên cứu dịch tễ học dài hạn, thiết kế chặt chẽ hơn để kiểm chứng giả thuyết.

Tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ cũng nhấn mạnh đây là loại bằng chứng yếu nhất trong tháp chứng cứ y học, không có nhóm đối chứng, không ước tính nguy cơ ở cấp dân số, không đủ điều kiện kết luận vaccine gây ung thư. Hiện tượng “thiên lệch công bố” khiến các ca bất thường sau tiêm dễ được ghi nhận, trong khi hàng triệu trường hợp bình thường không được đề cập, làm phóng đại cảm giác rủi ro.

Về hiện tượng nổi hạch sau tiêm, chuyên gia khẳng định đây là phản ứng miễn dịch sinh lý bình thường, không phải dấu hiệu ung thư hóa. Sau đại dịch, việc người dân đi khám nhiều hơn cũng khiến các khối u, hạch được phát hiện tình cờ nhiều hơn, tạo ra nhiễu về mặt thời gian và dẫn đến suy luận sai lệch “xảy ra sau tiêm” đồng nghĩa với “do tiêm”.

Các dữ liệu quy mô lớn với hàng triệu người tham gia không ủng hộ luận điệu vaccine gây ung thư. Ngược lại, vaccine Covid-19 giúp giảm nhập viện và tử vong ở bệnh nhân ung thư, hỗ trợ duy trì điều trị và giảm gánh nặng bệnh tật. Việc trích dẫn nghiên cứu Oncotarget để tuyên truyền chống vaccine bị đánh giá là sai khoa học và gây hiểu lầm nghiêm trọng cho cộng đồng.