Khép lại tháng 4/2026, TTCK Việt Nam đã chứng minh sức sống mãnh liệt khi VN-Index không chỉ hồi phục mà còn tiến sát ngưỡng đỉnh lịch sử. "Cơn lốc" tăng điểm này được kích hoạt mạnh mẽ nhất từ sự kiện ngày 8/4, khi FTSE Russell chính thức xác nhận giữ nguyên lộ trình nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market), dự kiến có hiệu lực từ ngày 21/9/2026.
Sự kiện này đã thay đổi hoàn toàn cục diện tâm lý. Từ trạng thái thận trọng quan sát, dòng tiền nội đã chủ động "nhập cuộc", đặc biệt tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn (Bluechips). Theo phân tích từ Công ty Chứng khoán Nhất Việt (VFS), chính kỳ vọng về dòng vốn ngoại trung hạn chảy vào sau khi nâng hạng đã trở thành "bệ đỡ" tinh thần vững chắc nhất, giúp chỉ số bứt phá qua những vùng cản tâm lý quan trọng.
Thực tế diễn biến cho thấy, sau thông tin từ FTSE Russell, VN-Index đã có những phiên giao dịch bùng nổ, có thời điểm tăng gần 59 điểm chỉ trong một phiên, nhanh chóng chinh phục vùng 1.750 điểm và đóng cửa tháng 4 tại mức 1.875,84 điểm. Mức điểm này gần như xóa sạch mọi bóng đen điều chỉnh của tháng 3, thiết lập một nền giá mới cao hơn cho toàn thị trường.
Mặc dù điểm số tăng mạnh, nhưng bức tranh thị trường vẫn tồn tại những mảng màu tương phản cần đặc biệt lưu ý. Điểm đáng ngại nhất chính là sự lệch pha giữa giá và khối lượng.
Trong tháng 4, giá trị giao dịch bình quân chỉ đạt khoảng 24.300 tỷ đồng/phiên, sụt giảm tới 20% so với tháng trước đó. Tại sao thị trường tăng điểm kỷ lục nhưng dòng tiền lại tỏ ra dè dặt? Các chuyên gia từ VFS chỉ ra rằng "rào cản" lớn nhất hiện nay chính là lãi suất huy động. Với việc mặt bằng lãi suất tiết kiệm kỳ hạn dài vẫn neo cao ở mức 8 - 9%/năm, một bộ phận không nhỏ dòng tiền của nhà đầu tư cá nhân vẫn ưu tiên chọn sự an toàn của ngân hàng thay vì chấp nhận rủi ro trên sàn chứng khoán.
Bên cạnh đó, khối ngoại dù đã giảm áp lực bán so với tháng 3 nhưng vẫn rút ròng gần 14.000 tỷ đồng trong tháng 4. Điều này cho thấy các quỹ ngoại lớn và dòng vốn ETF toàn cầu vẫn đang ở trạng thái "chờ đợi". Họ cần những bước đi cụ thể hơn theo lộ trình đến tháng 9 thay vì giải ngân ồ ạt ngay lập tức dựa trên kỳ vọng tâm lý.
Nếu câu chuyện nâng hạng là "phần xác" giúp đẩy chỉ số, thì kết quả kinh doanh (KQKD) của các doanh nghiệp niêm yết chính là "phần hồn" giữ chân nhà đầu tư ở lại với thị trường.
Theo báo cáo từ SSI Research, bức tranh tài chính quý I/2026 hiện lên rất khả quan:
Doanh thu toàn thị trường: Tăng trưởng gần 20% so với cùng kỳ. Lợi nhuận ròng: Bứt phá hơn 34%. Nhóm dẫn dắt: Ngân hàng và Bất động sản tiếp tục đóng vai trò "đầu tàu". Sự hồi phục: Nhóm bán lẻ và công nghệ bắt đầu cho thấy sự trở lại mạnh mẽ nhờ nhu cầu tiêu dùng nội địa cải thiện và xu hướng thay thế thiết bị số.
Tuy nhiên, thị trường đang vận động theo kiểu "phân hóa sâu sắc". Trong khi nhóm bất động sản midcap (NVL, DXG, DIG) hút tiền nhờ sức nóng từ mùa Đại hội cổ đông, thì nhóm năng lượng bắt đầu hạ nhiệt sau giai đoạn tăng nóng, còn nhóm đầu tư công vẫn đang loay hoay tìm động lực mới do tiến độ giải ngân thực tế chưa có sự đột phá lớn.
Bước vào tháng 5, câu hỏi lớn nhất của mọi nhà đầu tư là liệu hiệu ứng "Sell in May" (Bán vào tháng 5 và đi chơi) có lặp lại?
Kịch bản tích cực: Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư Chứng khoán An Bình, đưa ra một góc nhìn lạc quan dựa trên dữ liệu lịch sử. Thống kê tại các thị trường lớn như S&P 500 và ngay cả tại Việt Nam cho thấy, những năm mà thị trường tăng trưởng trên 5% trong tháng 4 (như năm nay) thường có xác suất tiếp tục tăng điểm trong tháng 5 vượt mức 50%. Thậm chí, đà tăng này còn là tín hiệu cho thấy triển vọng rực rỡ trong những tháng còn lại của năm.
Rủi ro tiềm ẩn: Dù vậy, thị trường không thể tránh khỏi những nhịp rung lắc. Áp lực chốt lời sau một tháng tăng nóng là hoàn toàn tự nhiên. Hơn nữa, rủi ro trung hạn vẫn hiện hữu từ:
Lạm phát và chi phí vốn: Có thể bào mòn biên lợi nhuận của các doanh nghiệp thâm dụng đòn bẩy tài chính cao. Chất lượng tài sản ngân hàng: Áp lực giảm biên lãi thuần (NIM) và quá trình bình thường hóa nợ xấu có thể khiến nhóm cổ phiếu "vua" gặp áp lực điều chỉnh. Định giá: Với mức P/E dự phóng khoảng 13,2 lần (và 10,3 lần nếu loại trừ nhóm Vingroup), thị trường đã tiệm cận mức trung bình dài hạn, không còn được xem là "quá rẻ" để mua bất chấp.
Trong bối cảnh VN-Index đã thoát khỏi vùng tích lũy cũ để xác lập một nền giá dựa trên kỳ vọng nâng hạng, chiến lược tối ưu cho tháng 5/2026 không phải là hoảng sợ bán tháo theo hiệu ứng đám đông, mà là chọn lọc cổ phiếu.
Câu chuyện nâng hạng thị trường và khả năng lọt vào danh sách theo dõi của MSCI vẫn sẽ là chất xúc tác xuyên suốt năm 2026. Nhà đầu tư nên tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản vững chắc, hưởng lợi trực tiếp từ dòng vốn ngoại và có tăng trưởng lợi nhuận thực chất trong quý I.
Tháng 5 có thể là một nhịp "nghỉ chân" cần thiết, một giai đoạn tích lũy để thị trường hấp thụ hết các áp lực chốt lời ngắn hạn trước khi bước vào một con sóng lớn hơn vào quý III - thời điểm Việt Nam chính thức bước lên "sân chơi mới" trên bản đồ tài chính toàn cầu.
Kết luận: TTCK Việt Nam tháng 5/2026 sẽ là một bài kiểm tra về bản lĩnh và tầm nhìn. Thay vì lo ngại về một đợt đảo chiều xu hướng, đây nên được xem là giai đoạn "thử lửa" để sàng lọc những cổ phiếu thực sự mạnh cho hành trình chinh phục những đỉnh cao mới vào cuối năm./.
Bình luận
0